پتانسیلهای استراتژیک پرورش شترمرغ در تثبیت اقتصاد روستایی و مدیریت بحران آب در سیستان
محدودیت منابع آبی و تغییرات اقلیمی در دشت سیستان، بازنگری در الگوهای سنتی دامپروری و حرکت به سمت گونههای سازگار با اقلیم گرم و خشک را اجتنابناپذیر کرده است. شهرستان زهک به عنوان یکی از قطبهای مستعد، گامهای مؤثری در بومیسازی و توسعه صنعت پرورش شترمرغ برداشته است.
مزایای اقلیمی و زیستمحیطی
شترمرغ به دلیل سیستم تنظیم حرارت اختصاصی و فیزیولوژی مقاوم در برابر تنشهای محیطی، به منابع آبی بسیار کمتری در مقایسه با سایر دامهای سبک و سنگین نیاز دارد. این ویژگی پایداری تولید پروتئین را در شرایط بحران آب و خشکسالی تضمین میکند.
زنجیره ارزش و توسعه اقتصادی چندمنظوره
تولیدات این صنعت تکمحصولی نبوده و کلیه بخشهای پرنده وارد چرخه ارزش افزوده اقتصادی میشود:
۱. گوشت: منبع پروتئینی کمچربی و باکیفیت.
۲. چرم و پوست: ماده اولیه مرغوب برای صنایع دباغی و چرمسازی.
۳. روغن و پر: مصرف دارویی، بهداشتی و صنعتی.
در حال حاضر با پرورش حدود ۲,۵۰۰ قطعه شترمرغ در زهک، برای ۴۰ نفر به صورت مستقیم و دهها نفر در بخشهای حملونقل، تأمین خوراک و صنایع بستهبندی اشتغالزایی پایدار ایجاد شده است که نقش مستقیمی در توانمندسازی جوانان و تثبیت جمعیت روستایی دارد.
نکات مهم (محدودیتها، هشدارها و الزامات فنی)
- مدیریت تغذیه در اقلیم گرم: تدوین جیره متعادل با انرژی و پروتئین متناسب با تنش حرارتی (استفاده از نهادههای با فیبر باکیفیت و کنجالههای استاندارد جهت حفظ راندمان رشد).
- تأمین سایبان و تهویه: لزوم ایجاد سایبانهای مناسب و گردش هوای کافی در فصول اوج گرما جهت جلوگیری از استرس گرمایی حاد.
- تکمیل زنجیره فرآوری: بدون وجود صنایع دباغی، روغنگیری و کشتارگاه صنعتی اختصاصی، بخش عمده ارزش افزوده اقتصادی محصول از بین خواهد رفت.
- امنیت زیستی و بهداشت: کنترل گرد و غبار شدید منطقه و اقدامات پیشگیرانه علیه بیماریهای تنفسی و عفونی شایع در پرندگان صنعتی.
