شناخت
بررسی انرژی، پروتئین، نوع فیبر، چربی، قابلیت هضم، مواد ضدتغذیهای، فسادپذیری و محدودیتهای مصرف؛ با تکیه بر آنالیز و منابع علمی.
پاکدان در نقطه تلاقی دانش تغذیه، فناوری فرآوری و اقتصاد خوراک فعالیت میکند؛ جایی که محصولات جانبی صنایع غذایی و کشاورزی، با شناخت و فرآوری درست، دوباره به زنجیره تولید بازمیگردند.
کار ما پُر کردن فاصله میان یک محصول جانبی و یک ماده خوراکی قابل اتکا است.
پاکدان البرز مجموعهای تخصصی در حوزه خوراک دام و طیور است که فعالیت خود را بر شناسایی، فرآوری و استفاده بهینه از منابع خوراکی جایگزین بنا کرده است. مسئله ما از ابتدا فقط تولید یا فروش یک نهاده جدید نبود؛ بهدنبال راههایی عملی برای کاهش وابستگی جیره به نهادههای متعارف، کاهش هزینه خوراک و استفاده بهتر از ظرفیت غذایی محصولات جانبی بودیم.
بسیاری از موادی که در یک صنعت کمارزش یا حتی پسماند تلقی میشوند، هنوز حاوی انرژی، پروتئین، فیبر و سایر مواد مغذیاند؛ اما موجود بودن یک ماده، لزوماً به معنی قابل استفاده بودن آن بهعنوان خوراک نیست.
رطوبت بالا، فسادپذیری، نوسان ترکیب، دشواری حملونقل و محدودیتهای مصرف، مسائلی هستند که باید پیش از ورود هر ماده به جیره حل شوند. زنجیره کار پاکدان از ارزیابی ماده اولیه آغاز میشود، از فرآوری صنعتی و پایدارسازی عبور میکند و به تعیین جایگاه درست آن در جیره و سنجش توجیه اقتصادی میرسد.
ارزش واقعی یک خوراک جایگزین نه با نام و قیمت آن، بلکه با شناخت علمی، فرآوری هدفمند، جایگاه درست در جیره و کیفیت قابل تکرار مشخص میشود.
بررسی انرژی، پروتئین، نوع فیبر، چربی، قابلیت هضم، مواد ضدتغذیهای، فسادپذیری و محدودیتهای مصرف؛ با تکیه بر آنالیز و منابع علمی.
انتخاب فناوری مناسب برای کاهش رطوبت و فساد، افزایش پایداری و یکنواختی یا اصلاح محدودیتهای ماده اولیه در مقیاس صنعتی.
تعیین ماده مرجع، سقف منطقی مصرف، اثر بر کل جیره و تنظیم مواد همراه؛ تا محصول بهجای یک خرید، بخشی از یک راهکار تغذیهای باشد.
تعریف شاخصهای فنی، نمونهبرداری و آنالیز برای حرکت از مواد متغیر به محصولاتی با مشخصات روشن و دامنه تغییرات کنترلشده.
ورود یک ماده جدید به سبد پاکدان صرفاً بر اساس قیمت پایین یا فراوانی آن انجام نمیشود. اطلاعات علمی منتشرشده درباره هر ماده با شرایط واقعی ماده اولیه موجود در ایران مقایسه میشود؛ زیرا یک عنوان مشترک الزاماً به معنی ترکیب تغذیهای یکسان نیست.
منبع ماده، نوع فرآیند صنعتی تولیدکننده، میزان آبگیری، حرارت، زمان نگهداری و حتی فصل تولید میتواند ترکیب محصول جانبی را تغییر دهد.
هدف فرآوری تغییر ظاهر محصول نیست. هر فناوری باید ماندگاری، حملپذیری، یکنواختی یا ارزش مصرف ماده را بهتر کند.
پاکدان در مسیر توسعه خود از فعالیتی مبتنی بر تأمین خوراک جایگزین به سمت ایجاد زیرساخت فرآوری حرکت کرده است؛ زیرا بسیاری از منابع جایگزین، بدون فناوری مناسب اصولاً امکان عرضه پایدار در مقیاس صنعتی ندارند.
محصولات جانبی مرطوب، عمر نگهداری کوتاهتر و هزینه حمل بالاتری دارند و محیط مناسبتری برای رشد میکروبی و فساد ایجاد میکنند. خشککردن میتواند آنها را به محصولی پایدارتر، متراکمتر و قابل حملتر تبدیل کند.
در مقیاس صنعتی، سرعت، دما و رطوبت باید همزمان کنترل شوند؛ چون فرآیند سریع اما نامتناسب میتواند بخشی از ارزش تغذیهای ماده را کاهش دهد.
خشککردن همیشه بهترین یا اقتصادیترین پاسخ نیست. در بعضی محصولات، حفظ ماده به شکل مرطوب از نظر انرژی، ویژگی تغذیهای یا قیمت تمامشده منطقیتر است.
کاهش تماس محصول با اکسیژن و ایجاد شرایط مناسب نگهداری، امکان عرضه آن را در قالب خوراک مرطوب فراهم میکند؛ پرس و بستهبندی وکیوم یکی از فناوریهای این مسیر است.
گاهی مسئله اصلی فقط رطوبت یا ماندگاری نیست. ساختار فیزیکی، قابلیت هضم یا وجود ترکیبات محدودکننده میتواند به تیمار حرارتی و فرآوری تحت فشار نیاز داشته باشد.
پخت، اتوکلاو، آسیاب، اختلاط و استانداردسازی زمانی ارزشمندند که ارزش مصرف ماده را نسبت به حالت خام افزایش دهند و محصولی یکنواختتر بسازند.
برای پاکدان، پایداری محیطزیستی زمانی ارزشمند است که کنار آن یک مدل اقتصادی واقعی وجود داشته باشد؛ کاهش اتلاف منابع و کاهش هزینه خوراک، دو نتیجه یک فرآیندند.
یک ماده زمانی جایگزین واقعی است که بتوان ارزش تغذیهای و اقتصادی آن را با ماده مرجع مقایسه کرد. قیمت هر کیلوگرم، بدون توجه به ماده خشک، تراکم مواد مغذی و قابلیت هضم، معیار کافی نیست.
پاسخ میتواند یک ماده، ترکیبی از چند منبع، یک خوراک فرآوریشده یا بازطراحی بخشی از جیره باشد. هدف از توسعه سبد پاکدان افزایش تعداد کالاها نیست؛ ایجاد گزینههای بیشتر برای حل مسائل واقعی جیره است.
در میکسهای پروتئینی هدف فقط رسیدن به یک عدد پروتئین خام نیست. منابع مختلف برای تنظیم پروتئین قابل تجزیه در شکمبه، پروتئین عبوری، پروتئین قابل هضم رودهای و تأمین بهتر اسیدهای آمینه کنار هم قرار میگیرند.
خوراکهای حجیم، منابع انرژی و پروتئین، مواد معدنی و افزودنیها به ترکیبی یکنواخت و قابل مصرف تبدیل میشوند؛ بهگونهای که در کنار نیاز تغذیهای، اقتصاد کل جیره نیز دیده شود.
خوراکهای جایگزین، محصولات مرطوب، پودرهای خشکشده، محصولات حرارتی، منابع انرژی و چربی و ترکیبات تخصصی، ابزارهایی برای ساخت پاسخ متناسب با هر جیرهاند.
دو محموله با یک نام میتوانند از نظر رطوبت، پروتئین، خاکستر یا کیفیت نگهداری متفاوت باشند. پاکدان تلاش میکند این عدم قطعیت را تا حد ممکن کاهش دهد و استانداردسازی را یک مسیر مستمر میداند.
از سال ۱۳۹۱، مسیر ما از تأمین خوراک جایگزین به توسعه زیرساخت فرآوری، مهندسی خوراک و راهکارهای دادهمحور گسترش یافته است.
ایده اولیه پاکدان از یک مشاهده ساده شکل گرفت: در حالی که تولیدکنندگان دام و طیور با هزینه بالای نهاده روبهرو بودند، در بخش دیگری از اقتصاد حجم قابل توجهی از مواد دارای ارزش تغذیهای با ارزش بسیار پایینتر مبادله میشد.
فاصله میان این دو بازار یک فرصت بود، اما استفاده از آن به سادگی خرید و فروش یک محصول جانبی نبود. بسیاری از مواد فسادپذیر یا مرطوب بودند، برخی به فرآوری نیاز داشتند و در بسیاری موارد اطلاعات کافی درباره ارزش تغذیهای و محدودیت مصرف آنها وجود نداشت.
همین مسائل مسیر پاکدان را شکل داد: از تأمین مواد جایگزین به فرآوری، از فرآوری به کنترل کیفیت و شناخت علمیتر، و از فروش ماده به طراحی ترکیبها و راهکارهای تغذیهای. تجربه امروز مجموعه حاصل مواجهه مستقیم با صدها مسئله واقعی در تأمین، فرآوری و مصرف خوراک است.
داشتن یک خشککن، یک متخصص تغذیه یا دسترسی به یک محصول جانبی ارزان، بهتنهایی مزیت نمیسازد. ارزش زمانی ایجاد میشود که ماده مناسب شناسایی، کیفیت آن شناخته، فرآوری متناسب انتخاب و محصول نهایی در جای درست جیره قرار گیرد.
دامداریها، پرواربندیها، مرغداریها، کارخانههای خوراک و مجموعههایی که به دنبال منابع جایگزین یا محصولات فرآوریشدهاند.
تولیدکنندهای که خوراک را فهرستی ثابت از چند نهاده نمیبیند؛ بلکه آن را مسئلهای قابل اندازهگیری و بهینهسازی میداند.
هدف، ارزانکردن ظاهری جیره نیست؛ کاهش هزینه تولید قابل استفاده، بدون افت مصرف، تولید، سلامت دام یا پایداری جیره است.
میزان صرفهجویی به قیمت روز نهاده، نوع دام، سطح تولید، ترکیب جیره، محصول و میزان جایگزینی وابسته است؛ نه یک وعده عمومی.
تصمیم قابل اتکا از اتصال سه منبع شکل میگیرد: آنچه علم ممکن میداند، آنچه آزمایشگاه در ماده واقعی میبیند و آنچه تجربه مصرف در شرایط واقعی نشان میدهد.
مشخص میکند چه چیزی از نظر اصول تغذیه محتمل است و چه فرصتها یا محدودیتهایی باید بررسی شوند.
نشان میدهد مادهای که واقعاً در اختیار داریم چه ترکیب و چه دامنه تغییری دارد.
رفتار محصول در جیره، انبار، حمل و شرایط واقعی تولید را به تصمیم فنی بازمیگرداند.
جهتگیری بلندمدت، ساخت زیرساختی دادهمحور است که اطلاعات خوراک، جیره، دام و عملکرد را به هم متصل کند و تصمیمگیری را از توصیههای عمومی به توصیههای دقیقتر نزدیک سازد.
اعتماد بلندمدت زمانی شکل میگیرد که تصمیم فروش تابعی از تصمیم فنی باشد، نه برعکس.
برای این مسئله تغذیهای و اقتصادی، چه راهکاری میتوان ساخت؟
آینده خوراک در مصرف بیشترِ همان نهادههای سنتی نیست؛ در شناخت دقیقتر منابع، فرآوری بهتر و تصمیمگیری مبتنی بر داده است. پاکدان میخواهد این گذار را در صنعت دام و طیور ایران عملی کند.
در حال بررسی وضعیت…
گفتگوی مهمان فقط موقت است و در دیتابیس یا فایل ذخیره نمیشود.