کنجاله‌های خاص پاکدان

مشخصات فنی و منطق تغذیه‌ای

منشأ محصول

کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد پاکدان از روغن‌گیری مکانیکی دانه بادام‌زمینی تولید می‌شود.

در این فرآیند، ما روغن را با فشار مکانیکی از دانه جدا می‌کنیم و از استخراج با حلال استفاده نمی‌کنیم. به همین دلیل بخشی از روغن طبیعی دانه در ماتریس کنجاله باقی می‌ماند.

این ویژگی باعث می‌شود محصول ما از نظر تغذیه‌ای با کنجاله بادام‌زمینی حاصل از استخراج با حلال یکسان نباشد.

در کنجاله‌های حلالی معمولاً بخش بیشتری از روغن خارج می‌شود و در نتیجه چربی باقی‌مانده کمتر و درصد نسبی پروتئین بالاتر است. در محصول پرس سرد، در مقابل، بخشی از انرژی روغن طبیعی دانه در محصول باقی می‌ماند.

تفاوت محصول پاکدان با کنجاله‌های مرجع

کنجاله بادام‌زمینی در منابع مختلف می‌تواند آنالیزهای بسیار متفاوتی داشته باشد.

میزان پوست‌گیری، کیفیت دانه، نوع پرس، راندمان روغن‌گیری و مقدار روغن باقی‌مانده می‌تواند پروتئین، چربی، فیبر و انرژی محصول را تغییر دهد.

محصول فعلی ما با پروتئین خام حدود ۴۰ درصد عرضه می‌شود.nn| شاخص | مقدار | واحد |

| روش روغن‌گیری | مکانیکی، بدون حلال | — |nبنابراین توصیه می‌کنیم هنگام مقایسه این محصول با جداول مرجع یا سایر کنجاله‌های بادام‌زمینی، فقط نام نهاده را مبنا قرار ندهید.

دو محصول با عنوان «کنجاله بادام‌زمینی» ممکن است از نظر پروتئین، چربی، فیبر و انرژی اختلاف قابل توجهی داشته باشند.

برای فرمولاسیون، آنالیز واقعی محصولی که خریداری می‌کنید باید مبنای محاسبات باشد.

پروتئین ۴۰ درصد

پروتئین خام حدود ۴۰ درصد، کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد پاکدان را در گروه منابع متراکم پروتئین گیاهی قرار می‌دهد.

این تراکم پروتئینی به شما اجازه می‌دهد از محصول برای جایگزینی بخشی از کنجاله سویا، کنجاله پنبه‌دانه و سایر منابع پروتئینی استفاده کنید.

اما ما جایگزینی را به‌صورت کیلوگرم به کیلوگرم توصیه نمی‌کنیم.

ارزش واقعی یک منبع پروتئینی به مجموعه‌ای از عوامل بستگی دارد:

• درصد پروتئین خام
• قابلیت هضم پروتئین
• پروفایل اسیدهای آمینه
• RDP و RUP در نشخوارکنندگان
• انرژی
• چربی
• فیبر
• قیمت نسبی محصول

پروفایل اسیدهای آمینه

کنجاله بادام‌زمینی از نظر آرژنین منبع غنی محسوب می‌شود، اما پروفایل اسیدآمینه‌ای آن دقیقاً مشابه کنجاله سویا نیست.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، لیزین پایین‌تر نسبت به کنجاله سویا است.

در جیره طیور و آبزیان، متیونین، ترئونین و سایر اسیدهای آمینه محدودکننده نیز باید متناسب با کل فرمول بررسی شوند.

اگر بخشی از سویا را جایگزین می‌کنید

پیشنهاد می‌کنیم حداقل این شاخص‌ها را مجدداً کنترل کنید:

• SID Lysn- SID Metn- SID Met + Cysn- SID Thrn- آرژنین
• پروتئین خام کل جیره
• انرژی جیره

در تک‌معده‌ای‌ها، معیار اصلی باید اسیدآمینه قابل هضم باشد، نه فقط مقدار کل اسیدآمینه یا درصد پروتئین خام.

پروتئین در نشخوارکنندگان

پروتئین کنجاله بادام‌زمینی معمولاً قابلیت تجزیه قابل توجهی در شکمبه دارد.

به همین دلیل ما این محصول را بدون آنالیز اختصاصی به‌عنوان یک منبع RUP بالا معرفی نمی‌کنیم.

اگر برای گاو شیری پرتولید جیره می‌نویسید، ورود کنجاله بادام‌زمینی باید همراه با بازبینی این شاخص‌ها باشد:

• RDPn- RUPn- MPn- پروتئین خام
• انرژی
• چربی کل جیره

در بسیاری از جیره‌ها، محصول می‌تواند منبع مناسبی برای تأمین نیتروژن مورد نیاز میکروارگانیسم‌های شکمبه باشد؛ اما اگر جیره به پروتئین عبوری بیشتری نیاز داشته باشد، باید این بخش از منابع دیگری تأمین یا به‌صورت جداگانه بالانس شود.

چربی باقی‌مانده از پرس سرد

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های محصول پرس سرد با کنجاله‌های حلالی، باقی‌ماندن بخشی از روغن طبیعی دانه در کنجاله است.

این روغن بخشی از انرژی محصول را تأمین می‌کند و باعث می‌شود ارزش تغذیه‌ای کنجاله فقط به پروتئین آن محدود نباشد.

تفاوت با روغن آزاد

تمام روغن باقی‌مانده در کنجاله پرس سرد به‌صورت روغن آزاد روی سطح محصول قرار ندارد.

بخشی از آن همچنان در ماتریس طبیعی دانه و ساختارهای پروتئینی و فیبری محصول محصور است.

در نشخوارکنندگان، این ساختار می‌تواند سرعت آزادشدن بخشی از چربی را در شکمبه کاهش دهد و رفتار آن را با افزودن مستقیم همان مقدار روغن آزاد متفاوت کند.

ما این ویژگی را به معنی «چربی بای‌پس کامل» نمی‌دانیم؛ اما در ارزیابی تغذیه‌ای محصول، شکل فیزیکی چربی موجود در کنجاله پرس سرد را نیز در نظر می‌گیریم.

چربی کل جیره را کنترل کنید

اگر سهم کنجاله بادام‌زمینی در جیره افزایش پیدا می‌کند، درصد چربی خود محصول اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در نشخوارکنندگان به‌ویژه باید چربی کل جیره و سهم اسیدهای چرب غیراشباع کنترل شود.

به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم مقدار چربی واقعی هر محموله در نرم‌افزار جیره‌نویسی وارد شود.

انرژی

انرژی کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد تابع مستقیم یک عدد ثابت نیست.

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر انرژی محصول عبارت‌اند از:

• میزان روغن باقی‌مانده
• میزان فیبر
• مقدار پوسته
• قابلیت هضم ماده آلی
• نوع دام یا گونه مصرف‌کننده

هرچه روغن باقی‌مانده بیشتر و سهم اجزای فیبری کم‌هضم کمتر باشد، تراکم انرژی محصول افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل ما توصیه می‌کنیم انرژی محصول را بر اساس آنالیز واقعی همان بچ محاسبه کنید و از یک عدد عمومی برای تمام محموله‌ها استفاده نکنید.

فیبر

میزان فیبر کنجاله بادام‌زمینی به درجه پوست‌گیری و کیفیت فرآوری وابسته است.

افزایش سهم پوسته باعث افزایش فیبر و کاهش نسبی تراکم پروتئین و انرژی می‌شود.

برای ارزیابی دقیق محصول، فقط فیبر خام کافی نیست و پیشنهاد می‌کنیم در صورت امکان این شاخص‌ها نیز اندازه‌گیری شوند:

• NDFn- ADFn- لیگنین

اهمیت فیبر در گونه‌های مختلف

در نشخوارکنندگان، مقدار متوسط فیبر الزاماً یک نقطه ضعف نیست و باید در کنار کل ساختار فیبری جیره دیده شود.

در طیور و آبزیان، افزایش فیبر سریع‌تر می‌تواند فضای فرمول و تراکم انرژی را محدود کند.

بنابراین سطح مناسب مصرف محصول در این گونه‌ها بیشتر به آنالیز NDF و ADF وابسته است.

کنترل کیفیت هر محموله

برای استفاده حرفه‌ای از کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد، ما توصیه می‌کنیم آنالیز هر محموله به‌صورت مستقل بررسی شود.

حداقل آنالیز پیشنهادی

• رطوبت یا ماده خشک
• پروتئین خام
• چربی خام
• خاکستر
• NDFn- ADF

آنالیزهای تکمیلی

برای فرمول‌های دقیق‌تر می‌توانید این شاخص‌ها را نیز اضافه کنید:

• لیزین
• متیونین
• سیستئین
• ترئونین
• آرژنین
• کلسیم
• فسفر
• عدد پراکسید
• اسیدیته چربی

در محصول پرس سرد، شاخص‌های مربوط به کیفیت روغن در صورت نگهداری طولانی‌مدت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

کیفیت انبارداری

وجود روغن باقی‌مانده یکی از مزیت‌های تغذیه‌ای محصول پرس سرد است، اما همین ویژگی باعث می‌شود شرایط نگهداری اهمیت بیشتری داشته باشد.

برای حفظ کیفیت محصول توصیه می‌کنیم:

• محصول در محیط خشک نگهداری شود.
• از تماس مستقیم با رطوبت جلوگیری شود.
• دمای انبار تا حد امکان پایین و پایدار باشد.
• گردش موجودی بر اساس اصل ورود زودتر، مصرف زودتر انجام شود.
• در نگهداری طولانی، کیفیت چربی و نشانه‌های اکسیداسیون کنترل شود.

چه چیزی ارزش واقعی محصول را تعیین می‌کند؟

ما کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد را صرفاً با عنوان «پروتئین ۴۰ درصد» تعریف نمی‌کنیم.

ارزش واقعی محصول از ترکیب چند عامل به دست می‌آید:nn| عامل | نقش در ارزش تغذیه‌ای |

| کیفیت فرآوری | اثر بر یکنواختی و ارزش واقعی محصول |nبه همین دلیل پیشنهاد ما به شما این است که کنجاله بادام‌زمینی را نه فقط بر اساس قیمت هر کیلوگرم، بلکه بر اساس هزینه تأمین هر واحد پروتئین، انرژی و اسیدآمینه در جیره نهایی مقایسه کنید.

جمع‌بندی فنی

کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد پاکدان یک منبع پروتئین گیاهی ۴۰ درصد است که به دلیل باقی‌ماندن بخشی از روغن طبیعی دانه، از نظر انرژی نیز با کنجاله‌های کاملاً روغن‌گیری‌شده تفاوت دارد.

اگر آن را در فرمول خود استفاده می‌کنید، پیشنهاد ما این است که:

1. آنالیز واقعی همان محموله را مبنا قرار دهید.
2. محصول را کیلوگرم به کیلوگرم با کنجاله سویا جایگزین نکنید.
3. در نشخوارکنندگان RDP، RUP، MP و چربی کل جیره را کنترل کنید.
4. در طیور و آبزیان اسیدهای آمینه قابل هضم را مجدداً بالانس کنید.
5. چربی، NDF و ADF را در تعیین سطح مصرف وارد کنید.
6. ارزش اقتصادی محصول را در سطح جیره نهایی بسنجید.

هدف ما این است که شما از کنجاله بادام‌زمینی پرس سرد به‌عنوان یک ابزار واقعی برای تأمین پروتئین و انرژی و افزایش انعطاف فرمولاسیون استفاده کنید، نه صرفاً به‌عنوان جایگزین اسمی یک کنجاله دیگر.

شرح فنی

کنجاله آفتابگردان پرس سرد پاکدان، محصول باقی‌مانده از روغن‌گیری مکانیکی دانه آفتابگردان است که ما آن را با پروتئین خام حدود ۳۵ درصد عرضه می‌کنیم.

در فرآیند پرس سرد، روغن بدون استفاده از حلال‌های شیمیایی و بدون اعمال فرآیندهای شدید حرارتی از دانه جدا می‌شود. برخلاف کنجاله‌های حاصل از استخراج با حلال، تمام روغن دانه خارج نمی‌شود و بخشی از روغن طبیعی آفتابگردان در ساختار کنجاله باقی می‌ماند.

چرا باقی‌ماندن بخشی از روغن برای ما مهم است؟

روغن باقی‌مانده در کنجاله پرس سرد فقط به‌صورت روغن آزاد روی سطح محصول قرار ندارد. بخشی از آن همچنان در ماتریس طبیعی دانه و میان ساختارهای پروتئینی و فیبری محصور است.

این ویژگی باعث می‌شود رفتار این چربی در دستگاه گوارش با افزودن مستقیم روغن آزاد به جیره یکسان نباشد.

در نشخوارکنندگان، محصوربودن بخشی از روغن در ماتریس کنجاله می‌تواند آزادشدن آن در شکمبه را کندتر کند و دسترسی میکروارگانیسم‌های شکمبه به اسیدهای چرب را نسبت به روغن آزاد کاهش دهد. در نتیجه امکان عبور بخشی از اسیدهای چرب از شکمبه افزایش پیدا می‌کند.

ما این ویژگی را به معنی «چربی بای‌پس کامل» معرفی نمی‌کنیم؛ زیرا میزان واقعی عبور چربی به اندازه ذرات، شدت پرس، درصد روغن باقی‌مانده، ساختمان کنجاله و شرایط جیره وابسته است. با این حال، شکل فیزیکی چربی موجود در کنجاله پرس سرد یکی از تفاوت‌های مهم آن با روغن آزاد است.

پروتئین ۳۵ درصد؛ جایگاه متفاوت از کنجاله‌های آفتابگردان پرفیبر

کنجاله آفتابگردان در بازار می‌تواند بسته به میزان پوست، نوع دانه و روش روغن‌گیری، آنالیزهای بسیار متفاوتی داشته باشد.

محصولی که ما عرضه می‌کنیم با پروتئین خام حدود ۳۵ درصد در گروه کنجاله‌های آفتابگردان پروتئینی قرار می‌گیرد و نباید با انواع ۲۰ تا ۲۵ درصد پروتئین و پرفیبر مقایسه شود.

افزایش تراکم پروتئین، امکان استفاده مؤثرتر از محصول را در جیره‌هایی فراهم می‌کند که فضای فرمول محدود است و جیره‌نویس به دنبال جایگزین اقتصادی برای بخشی از کنجاله سویا یا سایر منابع پروتئینی است.

آنالیز محصولnn| شاخص | مقدار | واحد |

شاخص‌هایی که در هر محموله اهمیت دارند

در کنجاله آفتابگردان پرس سرد، درصد پروتئین به‌تنهایی تعیین‌کننده ارزش محصول نیست.

ما برای ارزیابی دقیق‌تر محصول، این شاخص‌ها را مهم می‌دانیم:

• پروتئین خام
• چربی خام
• NDFn- ADFn- رطوبت
• خاکستر
• انرژی
• لیزین
• متیونین و سیستئین

به‌ویژه چربی باقی‌مانده و میزان فیبر می‌توانند تفاوت قابل توجهی در ارزش انرژی و سطح مناسب مصرف محصول ایجاد کنند.

پروفایل تغذیه‌ای

پروتئین

با حدود ۳۵ درصد پروتئین خام، این محصول یک منبع واقعی پروتئین گیاهی است و می‌تواند بخشی از پروتئین تأمین‌شده توسط کنجاله سویا و سایر کنجاله‌های روغنی را در جیره جایگزین کند.

در نشخوارکنندگان، بخش قابل توجهی از پروتئین کنجاله آفتابگردان معمولی در شکمبه قابل تجزیه است و می‌تواند در تأمین نیتروژن مورد نیاز میکروارگانیسم‌های شکمبه مشارکت کند.

ما بدون اندازه‌گیری اختصاصی RUP، این محصول را به‌عنوان «منبع پروتئین بای‌پس بالا» معرفی نمی‌کنیم.

اسیدهای آمینه

یکی از ویژگی‌های مهم پروتئین آفتابگردان، وضعیت مناسب‌تر اسیدهای آمینه گوگرددار، به‌ویژه متیونین، نسبت به بسیاری از منابع پروتئین گیاهی است.

در مقابل، لیزین آن از کنجاله سویا پایین‌تر است.

به همین دلیل اگر شما از این محصول در جیره طیور یا آبزیان استفاده می‌کنید، توصیه ما این است که جایگزینی را صرفاً بر اساس درصد پروتئین انجام ندهید و لیزین، متیونین، سیستئین و سایر اسیدهای آمینه قابل هضم را مجدداً بالانس کنید.

چربی

در پرس سرد بخشی از روغن طبیعی دانه در کنجاله باقی می‌ماند.

این چربی علاوه بر افزایش ارزش انرژی محصول، باعث می‌شود کنجاله پرس سرد از نظر تغذیه‌ای با کنجاله‌های کاملاً روغن‌گیری‌شده تفاوت داشته باشد.

مقدار دقیق این مزیت مستقیماً به درصد واقعی چربی باقی‌مانده در محموله وابسته است؛ بنابراین اگر هدف شما فرمولاسیون دقیق است، توصیه می‌کنیم عدد واقعی چربی خام همان بچ را وارد نرم‌افزار جیره‌نویسی کنید.

فیبر

کنجاله آفتابگردان نسبت به کنجاله سویا فیبر بیشتری دارد.

در نشخوارکنندگان این ویژگی الزاماً نقطه ضعف نیست و می‌تواند بخشی از ساختار فیبری جیره را تأمین کند؛ اما در طیور، آبزیان و جیره‌های بسیار پرتراکم، NDF و ADF می‌توانند سطح مصرف اقتصادی محصول را محدود کنند.

بنابراین ما ارزش کنجاله آفتابگردان را حاصل ترکیب پروتئین + روغن باقی‌مانده + فیبر می‌دانیم، نه فقط عدد پروتئین خام.

جایگاه در جیره نشخوارکنندگان

اگر شما برای گاو شیری، گاو پرواری یا گوسفند جیره می‌نویسید، کنجاله آفتابگردان پرس سرد می‌تواند هم‌زمان بخشی از پروتئین، انرژی و فیبر جیره را تأمین کند.

برای تعیین سطح مصرف، پیشنهاد می‌کنیم این شاخص‌ها را هم‌زمان کنترل کنید:

• CPn- RDPn- RUPn- NDFn- ADFn- چربی کل جیره
• انرژی
• ماده خشک

وجود چربی در ماتریس طبیعی کنجاله باعث می‌شود این محصول از نظر رفتار شکمبه‌ای دقیقاً معادل افزودن همان مقدار روغن آزاد نباشد.

جایگاه در جیره طیور

در جیره طیور، پروتئین ۳۵ درصد این محصول امکان استفاده از آن را به‌عنوان بخشی از سبد پروتئین گیاهی فراهم می‌کند.

اگر قصد دارید کنجاله آفتابگردان را جایگزین بخشی از کنجاله سویا کنید، پیشنهاد ما این است که علاوه بر قیمت پروتئین، موارد زیر را نیز کنترل کنید:

• انرژی قابل متابولیسم
• SID Lysn- SID Metn- Met + Cysn- چربی
• NDF و فیبر خام

در بسیاری از فرمول‌ها، محدودیت اصلی کنجاله آفتابگردان نه خود پروتئین، بلکه فضای جیره، فیبر و لیزین است.

جایگاه در خوراک آبزیان

در فرمول‌های منتخب آبزیان نیز می‌توانید از کنجاله آفتابگردان ۳۵ درصد به‌عنوان یکی از منابع پروتئین گیاهی استفاده کنید.

در این کاربرد، توصیه می‌کنیم تصمیم را بر اساس قابلیت هضم پروتئین و اسیدهای آمینه، انرژی قابل هضم، فیبر و گونه آبزی بگیرید.

در خوراک‌های پرتراکم، فیبر عامل محدودکننده مهم‌تری است و جایگزینی باید بر اساس ماتریس کامل تغذیه‌ای انجام شود.

منطق اقتصادی محصول

ما کنجاله آفتابگردان پرس سرد را صرفاً به‌عنوان «کنجاله ارزان‌تر از سویا» تعریف نمی‌کنیم.

ارزش واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که شما هم‌زمان ارزش پروتئین، روغن باقی‌مانده، انرژی، فیبر و پروفایل اسیدآمینه‌ای را در فرمول محاسبه کنید.

در شرایط مناسب قیمت، این محصول می‌تواند وابستگی جیره به یک منبع پروتئینی واحد را کاهش دهد و فضای بیشتری برای بهینه‌سازی اقتصادی فرمول در اختیار شما قرار دهد.

توصیه ما برای ورود به فرمول

1. آنالیز واقعی همان محموله را وارد نرم‌افزار جیره‌نویسی کنید.
2. کنجاله آفتابگردان را بر اساس مواد مغذی جایگزین کنید، نه کیلوگرم به کیلوگرم.
3. در نشخوارکنندگان CP، RDP، RUP، چربی و NDF را دوباره بالانس کنید.
4. در طیور و آبزیان، اسیدهای آمینه قابل هضم و انرژی را مجدداً کنترل کنید.
5. قیمت تمام‌شده جیره را پس از بالانس کامل مقایسه کنید.

ما این محصول را زمانی موفق می‌دانیم که در جیره نهایی شما هزینه تأمین پروتئین و انرژی را کاهش دهد؛ نه صرفاً زمانی که قیمت هر کیلوگرم آن از یک نهاده دیگر پایین‌تر باشد.

مشخصات فنی و منطق تغذیه‌ای کنجاله کنجد پرس سرد

پروتئین ۳۷ درصد؛ اما مزیت اصلی در کیفیت ترکیب پروتئین است

کنجاله کنجد پرس سرد پاکدان با پروتئین خام حدود ۳۷ درصد یک منبع متراکم پروتئین گیاهی است.

با این حال، ما مهم‌ترین مزیت تغذیه‌ای کنجاله کنجد را فقط عدد پروتئین آن نمی‌دانیم.

ویژگی متمایز این محصول، پروفایل اسیدآمینه‌ای متفاوت و مکمل آن در کنار کنجاله سویا است.

کنجاله سویا از نظر لیزین یکی از قوی‌ترین منابع پروتئین گیاهی است، اما متیونین و اسیدهای آمینه گوگرددار از نقاط محدودکننده آن محسوب می‌شوند.

کنجاله کنجد الگوی متفاوتی دارد:

• لیزین آن از کنجاله سویا پایین‌تر است.
• متیونین آن نسبت به بسیاری از کنجاله‌های گیاهی وضعیت بهتری دارد.
• مجموع متیونین + سیستئین می‌تواند سهم مهمی در تکمیل اسیدهای آمینه گوگرددار جیره داشته باشد.
• به همین دلیل کنجد و سویا را می‌توان به‌عنوان دو منبع پروتئینی با نقاط قوت مکمل در کنار هم استفاده کرد.

چرا ترکیب کنجد و سویا اهمیت دارد؟

ارزش یک منبع پروتئینی فقط از مقدار پروتئین خام آن به دست نمی‌آید.

اگر جیره از نظر پروتئین خام کافی باشد ولی یکی از اسیدهای آمینه ضروری در سطح مورد نیاز حیوان تأمین نشود، بخشی از سایر اسیدهای آمینه نمی‌توانند با حداکثر کارایی برای ساخت پروتئین بدن، شیر، تخم‌مرغ یا بافت مورد استفاده قرار گیرند.

به همین دلیل در فرمولاسیون دقیق، هدف ما فقط تأمین CP نیست؛ بلکه باید الگوی اسیدهای آمینه جیره نیز تا حد ممکن به نیاز حیوان نزدیک شود.

نقش مکمل سویا و کنجدnn| شاخص | کنجاله سویا | کنجاله کنجد |

| نقش پیشنهادی | پایه قوی تأمین لیزین | تکمیل اسیدهای آمینه گوگرددار |nبنابراین ما منطق مصرف کنجاله کنجد را الزاماً «حذف سویا» نمی‌دانیم.

در بسیاری از فرمول‌ها، استفاده از سویا + کنجد می‌تواند از نظر کیفیت سبد پروتئینی منطقی‌تر از استفاده انحصاری از یکی از آنها باشد.

آیا کنجاله کنجد مصرف متیونین سنتتیک را کاهش می‌دهد؟

کنجاله کنجد به دلیل وضعیت مناسب متیونین می‌تواند سهم متیونین تأمین‌شده از مواد اولیه را افزایش دهد.

اما نمی‌توان برای همه جیره‌ها به‌طور ثابت گفت که افزودن کنجاله کنجد الزاماً مصرف متیونین سنتتیک را کاهش می‌دهد.

این موضوع به چند عامل وابسته است:

• مقدار واقعی متیونین محصول
• قابلیت هضم متیونین
• سهم کنجاله کنجد در فرمول
• میزان کنجاله سویا و سایر منابع پروتئینی
• نیاز متیونین گونه و مرحله تولید
• مقدار سیستئین جیره
• انرژی و مصرف خوراک

معیار درست در طیور و آبزیان

در جیره‌های دقیق، بهتر است به جای متیونین کل به این شاخص‌ها توجه شود:

• SID Metn- SID Cysn- SID Met + Cysn- SID Lysn- نسبت Met + Cys به Lys

پس از این بالانس است که می‌توان مشخص کرد کنجاله کنجد در یک فرمول مشخص چه مقدار از نیاز به اسیدهای آمینه سنتتیک را کاهش می‌دهد.

لیزین؛ نقطه‌ای که نباید فراموش شود

افزایش کنجاله کنجد بدون توجه به لیزین می‌تواند باعث شود جیره از نظر پروتئین خام مناسب به نظر برسد، اما از نظر اسیدآمینه محدودکننده دچار عدم تعادل شود.

این موضوع به‌خصوص در:

• جوجه گوشتی
• مرغ تخم‌گذار
• آبزیان
• جیره‌های پرتراکم

اهمیت بیشتری دارد.

اگر بخشی از کنجاله سویا را با کنجاله کنجد جایگزین می‌کنید، لیزین یکی از اولین اعدادی است که باید دوباره محاسبه شود. در جیره‌های تک‌معده‌ای، بهتر است این مقایسه بر اساس SID Lys انجام شود و نه لیزین کل.

آرژنین و سایر اسیدهای آمینه

پروتئین کنجد فقط از نظر متیونین با سویا متفاوت نیست و ترکیب سایر اسیدهای آمینه آن نیز متفاوت است.

بنابراین در فرمول‌های حرفه‌ای بهتر است به جای تعریف کنجاله کنجد صرفاً با یک عدد CP، ماتریس کامل اسیدآمینه‌ای محصول در نرم‌افزار جیره‌نویسی وارد شود.

حداقل پروفایل پیشنهادی برای آنالیز دقیق شامل موارد زیر است:

• لیزین
• متیونین
• سیستئین
• ترئونین
• آرژنین
• والین
• ایزولوسین
• لوسین
• تریپتوفان

این موضوع به‌خصوص زمانی اهمیت پیدا می‌کند که سهم کنجاله کنجد در سبد پروتئینی افزایش یابد.

اثر پرس سرد بر محصول

محصول پاکدان از نوع پرس سرد مکانیکی است.

در این روش تمام روغن دانه خارج نمی‌شود و مقداری از روغن طبیعی کنجد در کنجاله باقی می‌ماند.

بنابراین برای ارزیابی این محصول، در کنار پروتئین ۳۷ درصد باید درصد واقعی چربی نیز مشخص باشد.

چربی باقی‌مانده چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

افزایش روغن باقی‌مانده می‌تواند:

• انرژی محصول را افزایش دهد.
• سهم چربی کل جیره را بالا ببرد.
• ترکیب اسیدهای چرب جیره را تغییر دهد.
• ارزش اقتصادی محصول را نسبت به کنجاله‌های کاملاً روغن‌گیری‌شده تغییر دهد.

به همین دلیل ما پیشنهاد می‌کنیم چربی هر بچ اندازه‌گیری شود و مقدار واقعی آن در ماتریس محصول قرار گیرد.

میزان پوست‌گیری؛ عامل تعیین‌کننده کیفیت کنجاله کنجد

دو کنجاله کنجد با پروتئین ظاهراً نزدیک می‌توانند از نظر ارزش تغذیه‌ای تفاوت داشته باشند.

یکی از مهم‌ترین دلایل این تفاوت، میزان پوست موجود در محصول است.

با افزایش سهم پوست معمولاً:

• فیبر افزایش پیدا می‌کند.
• NDF و ADF افزایش پیدا می‌کنند.
• تراکم انرژی کاهش پیدا می‌کند.
• سهم برخی ترکیبات ضدتغذیه‌ای افزایش پیدا می‌کند.
• قابلیت استفاده محصول در جیره‌های پرتراکم محدودتر می‌شود.

بنابراین برای شناخت کنجاله کنجد، درصد پروتئین به‌تنهایی کافی نیست.

شاخص‌های مناسب برای ارزیابی بخش فیبری

بهتر است حداقل این موارد اندازه‌گیری شوند:

• NDFn- ADFn- فیبر خام

و در ارزیابی‌های کامل‌تر:

• لیگنین

نیز می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره کیفیت بخش فیبری محصول بدهد.

فیتات؛ مسئله اصلی فقط فسفر نیست

یکی از ترکیبات مهم کنجد اسید فیتیک یا فیتات است.

فیتات بخش قابل توجهی از فسفر گیاهی را در ساختاری قرار می‌دهد که قابلیت استفاده آن برای طیور و بسیاری از آبزیان محدودتر است.

اما اهمیت فیتات فقط به فسفر محدود نمی‌شود.

فیتات می‌تواند با برخی مواد معدنی و اجزای غذایی برهم‌کنش داشته باشد و در نتیجه ارزش واقعی مواد مغذی جیره با مقدار کل آنها یکسان نباشد.

به همین دلیل در جیره‌های حاوی سهم قابل توجه کنجاله کنجد، بهتر است بین این دو تفکیک وجود داشته باشد:

• فسفر کل
• فسفر قابل دسترس یا قابل هضم

فیتاز؛ مکمل منطقی کنجاله کنجد در جیره تک‌معده‌ای

در طیور، استفاده از کنجاله کنجد باید همراه با بازبینی ماتریس فیتاز انجام شود.

فیتاز می‌تواند بخشی از فسفر متصل به فیتات را آزاد کند و قابلیت استفاده حیوان از فسفر جیره را افزایش دهد.

در نتیجه با افزایش سهم کنجاله کنجد، چهار عدد باید در کنار یکدیگر دیده شوند:

• Can- total Pn- available/digestible Pn- Phytase

تنظیم یکی بدون توجه به سه مورد دیگر می‌تواند نتیجه متفاوتی از انتظار ایجاد کند.

کلسیم بالا الزاماً به معنی کلسیم قابل استفاده بالا نیست

کنجد می‌تواند از نظر کلسیم غنی باشد، اما برای ارزیابی واقعی آن باید به محل قرارگیری این کلسیم و ترکیبات همراه آن توجه کرد.

خصوصاً اگر سهم پوست بالا باشد، بخشی از کلسیم می‌تواند همراه ساختارهایی باشد که زیست‌فراهمی پایین‌تری دارند.

بنابراین ما توصیه نمی‌کنیم عدد بالای کلسیم کل کنجاله کنجد مستقیماً به‌عنوان کلسیم کاملاً قابل استفاده در ماتریس جیره وارد شود.

اگزالات؛ نکته مهم بخش پوسته

اگزالات یکی دیگر از ترکیبات مهم در ارزیابی کنجد است.

تمرکز اگزالات در بخش پوسته اهمیت بیشتری دارد و می‌تواند با کلسیم ترکیب شده و قابلیت استفاده بخشی از آن را کاهش دهد.

از این نظر، کیفیت پوست‌گیری محصول دو اثر هم‌زمان دارد:

با پوست‌گیری بهتر

• فیبر کاهش پیدا می‌کند.
• تراکم پروتئین افزایش پیدا می‌کند.
• اگزالات کاهش پیدا می‌کند.
• استفاده از مواد معدنی می‌تواند بهبود پیدا کند.

بنابراین میزان پوست‌گیری فقط یک ویژگی ظاهری محصول نیست و مستقیماً با ارزش تغذیه‌ای کنجاله ارتباط دارد.

ارتباط فیتات، اگزالات، کلسیم و فسفر

در ارزیابی کنجاله کنجد، نگاه‌کردن جداگانه به Ca و P می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

چهار عامل با یکدیگر مرتبط‌اند:

1. کلسیم کل محصول
2. فسفر کل
3. فیتات
4. اگزالات

به همین دلیل مخصوصاً در طیور بهتر است فرمولاسیون بر مبنای مواد معدنی قابل استفاده انجام شود.

چرا شاخص‌های استخوان در جوجه گوشتی مهم‌اند؟

مطالعات تغذیه‌ای نشان داده‌اند که هنگام افزایش سهم کنجاله کنجد، حتی اگر رشد ظاهراً قابل قبول باشد، وضعیت معدنی جیره و شاخص‌های استخوان می‌توانند به سطح کنجد، کلسیم و فیتاز پاسخ دهند.

این نکته از نظر فرمولاسیون مهم است، زیرا ممکن است تنها با بررسی:

• وزن زنده
• مصرف خوراک
• FCR

نتوان همه آثار جیره را تشخیص داد.

در جیره‌های دارای سهم بالاتر کنجاله کنجد، توجه به:

• خاکستر استخوان در مطالعات تحقیقاتی
• استحکام اسکلتی
• وضعیت Ca و Pn- فیتاز

اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

کنجاله کنجد در نشخوارکنندگان

در نشخوارکنندگان، بخش قابل توجهی از مشکلات فیتات که در طیور مطرح است به دلیل فعالیت میکروبی شکمبه اهمیت کمتری پیدا می‌کند.

در این گروه، تمرکز اصلی بیشتر روی این شاخص‌ها قرار می‌گیرد:

• CPn- RDPn- RUPn- MPn- چربی
• انرژی
• NDFn- ADF

کنجاله کنجد را بدون اندازه‌گیری اختصاصی نباید به‌طور عمومی یک منبع RUP بالا در نظر گرفت.

اگر در گاو شیری پرتولید از آن برای جایگزینی بخشی از منابع پروتئینی استفاده می‌کنید، MP و اسیدهای آمینه متابولیسمی جیره نیز باید کنترل شوند.

مکمل‌بودن کنجد و سویا در نشخوارکنندگان

منطق مکمل‌بودن پروفایل اسیدآمینه‌ای در نشخوارکنندگان نیز وجود دارد، اما تفسیر آن با طیور متفاوت است.

در طیور، اسیدهای آمینه قابل هضم ماده خوراکی مستقیماً اهمیت دارند.

در گاو شیری، ابتدا بخشی از پروتئین در شکمبه تجزیه می‌شود و سپس پروتئین میکروبی و RUP وارد روده می‌شوند.

بنابراین برای بررسی واقعی مکمل‌بودن کنجد و سویا در گاو پرتولید، بهتر است در نهایت:

• MPn- metabolizable Lysn- metabolizable Met

مقایسه شوند.

شاخص‌های فنی پیشنهادی برای آنالیز کنجاله کنجد پرس سرد

آنالیز پایه

• پروتئین خام
• رطوبت
• چربی خام
• خاکستر
• NDFn- ADF

پروفایل اسیدآمینه‌ای

• لیزین
• متیونین
• سیستئین
• ترئونین
• آرژنین
• تریپتوفان
• والین
• ایزولوسین
• لوسین

مواد معدنی

• کلسیم
• فسفر

آنالیزهای تخصصی‌تر

• فسفر فیتاتی
• اسید فیتیک
• اگزالات
• لیگنین
• قابلیت هضم اسیدهای آمینه برای فرمول‌های حساس

ماتریس محصول باید بر اساس کاربرد تنظیم شود

برای نشخوارکنندگان، مهم‌ترین داده‌ها عبارت‌اند از:

• CPn- RDPn- RUPn- MPn- NDFn- ADFn- Fatn- Energy

برای طیور:

• AMEn- SID Lysn- SID Metn- SID Met + Cysn- SID Thrn- Can- available/digestible Pn- Phytase matrix

و برای آبزیان:

• digestible protei
• digestible energyn- digestible amino acidsn- digestible Pn- fiber

بنابراین یک ماتریس واحد و ساده برای همه گونه‌ها نمی‌تواند ارزش واقعی کنجاله کنجد را به‌طور کامل نشان دهد.

نکته کلیدی فرمولاسیون

اگر بخواهیم جایگاه کنجاله کنجد پرس سرد را در یک جمله خلاصه کنیم، مهم‌ترین ویژگی آن این است:

• *کنجاله کنجد یک منبع پروتئینی با متیونین و اسیدهای آمینه گوگرددار مناسب است که می‌تواند در کنار کنجاله سویای غنی از لیزین، سبد اسیدآمینه‌ای متعادل‌تری ایجاد کند.**

بنابراین هنگام استفاده از این محصول سه موضوع را هم‌زمان ببینید:

1. چه مقدار از پروتئین سویا را جایگزین می‌کنید؟
2. بعد از جایگزینی وضعیت Lys و Met + Cys چگونه تغییر می‌کند؟
3. افزایش کنجاله کنجد چه اثری بر Ca، P، فیتات و نیاز به فیتاز دارد؟

اگر این سه محور به‌درستی بالانس شوند، ارزش کنجاله کنجد بسیار فراتر از عدد ساده «۳۷ درصد پروتئین» خواهد بود.

شرح فنی

ارزش تغذیه‌ای کنجاله تخمه کدو به درصد پروتئین، میزان پوست، چربی باقی‌مانده و شدت روغن‌گیری وابسته است. در نوع پرس سرد، بخشی از روغن طبیعی دانه در کنجاله باقی می‌ماند و می‌تواند تراکم انرژی محصول را افزایش دهد.

از نظر پروتئینی، کنجاله تخمه کدو می‌تواند در کنار سویا و سایر کنجاله‌های گیاهی وارد سبد پروتئینی جیره شود، اما برای طیور و آبزیان بهتر است ارزش آن بر اساس اسیدهای آمینه قابل هضم و نه فقط پروتئین خام محاسبه شود.

شاخص‌های مهم آنالیز

• پروتئین خام
• چربی خام
• NDF و ADFn- رطوبت
• خاکستر
• لیزین، متیونین و سیستئین

در نشخوارکنندگان نیز با افزایش سهم محصول، RDP/RUP، چربی کل جیره و انرژی باید مجدداً کنترل شوند.

نکات فنی

• در مطالعه تعیین انرژی برای broiler، ارزش انرژی copra meal قابل اندازه‌گیری بود ولی تفاوت نوع محصول و روغن باقیمانده اهمیت دارد.
• مطالعات با 10% copra meal نشان داده‌اند که بدون اصلاح آنزیمی ممکن است FCR بدتر شود؛ β-mannanase در برخی شرایط استفاده را بهبود داده است.
• در نشخوارکنندگان محدودیت فیبر کمتر از طیور است، ولی ارزش واقعی تابع NDF، روغن و قابلیت هضم است.
• اسیدهای چرب زنجیره متوسط می‌توانند در روغن نارگیل حضور داشته باشند، اما مقدار واقعی آنها در کنجاله به روغن باقیمانده وابسته است.

نکات فنی

• canola به واریته‌های کم‌گلوکوزینولات/کم‌اروسیک اشاره دارد؛ هر محصول کلزا الزاماً canola نیست.
• گلوکوزینولات، فیبر، روغن باقیمانده و آسیب حرارتی مهم‌ترین نقاط کنترل‌اند.
• CP=19% صفحه پاکدان نشان می‌دهد ماتریس محصول با canola meal حلالی 35–40% CP متفاوت است.
• در گاو شیری، ارزش پروتئینی canola meal می‌تواند بالا باشد، ولی RUP و هضم روده‌ای به فرآوری وابسته‌اند.

نکات فنی

• DDGS می‌تواند منبع خوب RUP و انرژی برای گاو شیری باشد، ولی شدت خشک‌کردن روی هضم پروتئین و لیزین اثر دارد.
• سولفور یکی از شاخص‌های مهم کنترل، خصوصاً در نشخوارکنندگان است.
• مایکوتوکسین‌های موجود در ذرت می‌توانند در coproduct تغلیظ شوند؛ برنامه پایش لازم است.
• رنگ به‌تنهایی معیار کافی آسیب حرارتی نیست؛ در صورت امکان شاخص‌های هضم لیزین/پروتئین و آزمایشگاه معتبر استفاده شود.
• پژوهش گاو شیری با 20% DDGS ماده خشک عملکرد مناسب گزارش کرده، ولی منبع و کیفیت DDGS اثرگذار است.

اطلاعات لازم پیش از انتشار

• CP، fat، NDF، ADF، ash، moisturen- روغن باقیمانده و پروفایل اسید چرب
• آزمون/گواهی مرتبط با cyanogenic glycosides در صورت کاربرد
• مشخصات بسته‌بندی و فرآیند
• نرخ‌های مصرف داخلی پاکدان یا شواهد آزمون فارم