خلاصه و متن مقاله
صنعت تولید روغن زیتون حجم قابل توجهی از محصولات جانبی را تولید میکند که در صورت مدیریت نادرست، میتوانند اثرات منفی بر منابع آب، اکوسیستمهای آبی، کیفیت خاک و حتی جوّ داشته باشند. فرآیند استخراج روغن زیتون منجر به تولید چندین نوع پسماند میشود که در گذشته بهعنوان ضایعات در نظر گرفته میشدند. بهرهگیری از این بقایا بهعنوان منابع جایگزین خوراک دام، در راستای اصول اقتصاد چرخشی بوده و میتواند به پایداری بیشتر نظامهای کشاورزی–غذایی، حفظ منابع طبیعی و کاهش اثرات زیستمحیطی تولیدات دامی کمک کند. از این رو، استفاده صحیح و هدفمند از محصولات جانبی صنایع غذایی، اهمیت فراوانی داشته و مستلزم توجه و ارزیابی مستمر است.تفاله زیتون، بهعنوان یکی از مهمترین محصولات جانبی استخراج روغن زیتون، میتواند بهعنوان یک منبع خوراکی اقتصادی و در عین حال مغذی در تغذیه دام مورد استفاده قرار گیرد. این ماده عمدتاً شامل بخش خمیری میوه، هسته، پوست و آب گیاهی است. پس از خشککردن، تفاله زیتون به محصولی پایدار تبدیل میشود که قابلیت نگهداری و مصرف در جیره دام را دارد. فرآوردههای جانبی زیتون میتوانند به اشکال مختلفی در جیره دام به کار روند؛ از جمله بهصورت تازه، سیلوشده یا خشک، و یا بهعنوان یکی از اجزای کنسانترههای پلتشده و بلوکهای خوراکی چندمغذی. در میان این اشکال، تفاله زیتون خشک به دلیل سهولت نگهداری و ثبات بیشتر، یکی از کاربردیترین گزینهها محسوب میشود.
تفاله زیتون بهعنوان محصول جانبی صنعت روغنکشی، سرشار از ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب مفید است که نقش مهمی در ارتقای سلامت و بهبود عملکرد تولیدی دام ایفا میکنند. با این حال، اگرچه این ویژگیها نشاندهنده ظرفیت بالقوه بالای آن بهعنوان یک ماده خوراکی هستند، اما اطلاعات موجود درباره اثرات اختصاصی آن بر شاخصهای تولیدی دام همچنان محدود است.
این مقاله مروری با هدف بررسی تأثیر استفاده از تفاله زیتون در جیره دام بر تولید شیر، عملکرد رشد، قابلیت هضم مواد مغذی، ضریب تبدیل خوراک و وضعیت کلی سلامت دام تدوین شده است. بهطور کلی، نتایج مطالعات نشان میدهد که استفاده از تفاله زیتون در جیره میتواند نتایج رضایتبخشی به همراه داشته باشد و بهعنوان یک منبع مغذی کمهزینه، ضمن افزایش بهرهوری، کیفیت فرآوردههای دامی را نیز بهبود بخشد.
نسخه کامل مقاله
برای مطالعه متن کامل و جداول پژوهش، فایل PDF مقاله را باز کنید.
مشاهده فایل کامل مقاله (PDF)