کنجاله آفتابگردان پاکدان
منبع پروتئین و فیبر با ماتریسی که به میزان پوست، روغن باقیمانده و شدت فرآوری وابسته است.
مشاهده جزئیاتهشت منبع پروتئینی و انرژیزا؛ از کنجد ۳۷٪ تا DDGS و پرسکیکهای تخصصی
کنجالههای خاص پاکدان را بر اساس پروتئین، انرژی، فیبر، روغن باقیمانده و ریسکهای کنترل کیفیت مقایسه کنید؛ نه فقط قیمت هر کیلو.


ما این خانواده را برای کاهش وابستگی به یک کنجاله واحد و انتخاب دقیقتر بر اساس ماتریس واقعی هر بچ عرضه میکنیم.
کنجالههای خاص پاکدان خانوادهای از کنجالهها، پرسکیکها و محصولات جانبی پروتئینی–انرژیزای گیاهی است که برای کاهش وابستگی جیره به یک منبع پروتئینی واحد و ایجاد انتخابهای دقیقتر در فرمولاسیون عرضه میشود. اعضای این خانواده از نظر منشأ دانه، روش روغنگیری یا تخمیر، میزان پوست، روغن باقیمانده، پروتئین، فیبر، اسیدهای آمینه و عوامل ضدتغذیهای یکسان نیستند؛ بنابراین «کنجاله» نام یک گروه است، نه یک ماتریس تغذیهای ثابت.
نسخه جدید این خانواده بر اساس صفحه مادر «کنجالههای خاص پاکدان» و صفحات مستقل اعضا ساخته شده است. اعداد صفحات مستقل محصول نسبت به اعداد کوتاه و قدیمی کارتهای صفحه مادر اولویت داده شدهاند، چون در صفحه مادر چند مقدار تکراری/ناسازگار دیده میشود.
| محصول | نوع/فرآوری مطرحشده در سایت | جایگاه اصلی | |---|---|---| | کنجاله آفتابگردان | پرس سرد با/بدون پوست و پرس گرم با پوست | پروتئین + فیبر، با تغییر شدید کیفیت بر حسب پوست و روغن باقیمانده | | کنجاله بادامزمینی | پرس گرم/فرآوریشده | پروتئین + انرژی + چربی باقیمانده؛ کنترل آفلاتوکسین حیاتی | | کنجاله کنجد | پرس سرد | پروتئین متراکم و متیونین نسبی بالا؛ توجه به فیتات و کلسیم/فسفر | | کنجاله تخمه کدو | پرس سرد | محصول مکمل با روغن باقیمانده و ترکیبات زیستفعال؛ داده کاربردی محدودتر | | کنجاله کانولا/کلزا | پرس سرد | پروتئین و روغن باقیمانده؛ کنترل گلوکوزینولات و تفکیک canola از rapeseed | | کنجاله نارگیل | پرس سرد | فیبر و مانان بالا، چربی باقیمانده و عطر؛ در طیور محدودیت هضم NSP مهم است | | کنجاله کتان | پرس سرد | عضو فهرست مادر؛ پروتئین و روغن باقیمانده بالقوه، اما آنالیز محصول باید تثبیت شود | | کنجاله ذرت تخمیری (DDGS) | محصول تخمیر و خشکسازی ذرت | پروتئین + انرژی + فیبر قابلهضم؛ کنترل سولفور، مایکوتوکسین و آسیب حرارتی |
تنوع منابع میتواند وابستگی اقتصادی و ریسک زنجیره تأمین را کاهش دهد و به فرمولاتور امکان دهد محدودیتهای لیزین، متیونین، فیبر، چربی و RDP/RUP را با ابزارهای بیشتری مدیریت کند. با این حال، تنوع به خودی خود مزیت تغذیهای تضمینشده نیست. هر ماده باید به دلیل ارزش تغذیهای، قیمت هر واحد ماده مغذی، کیفیت بچ و محدودیت واقعی جیره انتخاب شود.
در متن قدیمی صفحه مادر، مفهوم پروتئین عبوری و غیرعبوری وارونه توضیح داده شده بود. تعریف درست این است:
بنابراین نمیتوان بدون داده تجزیهپذیری، هر کنجاله پرس سرد یا پرس گرم را «پروتئین عبوری بالا» نامید.
نام دانه بهتنهایی برای فرمولاسیون کافی نیست. بین پرس سرد، پرس گرم، اکسپلر، استخراج حلالی، پوستگیری، باقیماندن پوسته و تخمیر تفاوت معنیدار وجود دارد. پرس مکانیکی معمولاً روغن باقیمانده بیشتری نسبت به استخراج حلالی باقی میگذارد؛ در نتیجه انرژی بالاتر ولی گاهی پروتئین درصدی پایینتر است. وجود پوسته NDF، ADF و لیگنین را بالا میبرد و قابلیت هضم را کاهش میدهد.
حداقل ماتریس عملیاتی: ماده خشک، پروتئین خام، چربی خام و NDF/ADF. برای کنجالههای خاص بهتر است خاکستر، اسیدهای آمینه کلیدی و در موارد لازم شاخصهای ریسک اختصاصی نیز افزوده شود.
دو کنجاله با CP مشابه ممکن است ارزش کاملاً متفاوتی داشته باشند. کنجد و آفتابگردان از نظر اسیدهای آمینه گوگرددار میتوانند مکمل سویا باشند، اما لیزین آنها عموماً محدودکنندهتر است. بادامزمینی نیز آرژنین بالاتری دارد ولی نباید آن را بهعنوان منبع لیزین برتر از سویا معرفی کرد. در طیور و آبزیان، فرمول باید بر اساس اسیدهای آمینه قابل هضم بسته شود.
حرارت میتواند تجزیهپذیری شکمبهای پروتئین را کاهش دهد، اما شدت حرارت نامناسب ممکن است قابلیت هضم رودهای، بهویژه لیزین، را نیز کم کند. برای محصولاتی که قرار است بهعنوان منبع RUP ارزشگذاری شوند، آزمایش یا ماتریس معتبر فرآیند لازم است.
| محصول | ریسک/محدودیت مهم | |---|---| | آفتابگردان | فیبر و لیگنین بالا در انواع باپوست؛ تغییر زیاد روغن باقیمانده | | بادامزمینی | آفلاتوکسین؛ لیزین محدودکننده؛ سهم پوسته و فیبر | | کنجد | فیتات/اگزالات و تعادل Ca-P؛ لیزین محدودکننده | | کدو | داده خوراکی استاندارد محدود؛ ادعاهای ضدانگلی نباید تضمین عملکرد تلقی شوند | | کانولا | گلوکوزینولات؛ تفکیک canola کمگلوکوزینولات از rapeseed؛ روغن باقیمانده | | نارگیل | β-mannan/NSP و فیبر؛ محدودیت مصرف در تکمعدهایها بدون اصلاح ماتریس | | کتان | گلیکوزیدهای سیانوژنیک و ترکیبات مرتبط؛ فرآوری و آنالیز بچ مهم | | DDGS | تغییرپذیری کارخانهای، سولفور، مایکوتوکسینهای تغلیظشده و آسیب حرارتی |
مقایسه کنجالهها فقط با «تومان بر کیلو» خطاست. حداقل سه شاخص باید همزمان دیده شود:
یک کنجاله ارزان ممکن است بعد از اضافهشدن اسیدآمینه سنتتیک یا افزایش محدودیت حجمی، مزیت خود را از دست بدهد؛ و یک کنجاله گرانتر ممکن است با کاهش نیاز به چند ماده دیگر اقتصادی شود.
برای هر محموله شماره بچ، منشأ، تاریخ تولید، رطوبت، CP، چربی، NDF/ADF و وضعیت ظاهری ثبت شود. برای بادامزمینی آزمون آفلاتوکسین، برای DDGS کنترل سولفور/مایکوتوکسین و شاخص آسیب حرارتی، و برای کانولا کنترل مشخصات گلوکوزینولات در صورت دسترسی در اولویت است.
تفاوت مواد اولیه، تراکم پروتئین، کاربرد و مشخصات هر محصول در یک صفحه نمایش داده میشود.
منبع پروتئین و فیبر با ماتریسی که به میزان پوست، روغن باقیمانده و شدت فرآوری وابسته است.
مشاهده جزئیاتپروتئین، انرژی و چربی باقیمانده در یک ماده؛ آفلاتوکسین شاخص بحرانی خرید است.
مشاهده جزئیاتبرای جیرههایی که تنوع منبع پروتئین و مکملکردن نسبی متیونین سویا مهم است.
مشاهده جزئیاتمحصول پرس سرد با کاربرد مکملی؛ ادعاهای سلامتمحور باید از آنالیز و شواهد تفکیک شوند.
مشاهده جزئیاتمادهای خوشعطر با کاربرد مکملی؛ در تکمعدهایها β-mannan و فیبر باید در ماتریس دیده شود.
مشاهده جزئیاتمنبع پروتئین و انرژی که باید از کنجاله کانولای استخراج حلالی استاندارد تفکیک شود.
مشاهده جزئیاتپروتئین، چربی و فیبر در کنار کاهش شدید نشاسته نسبت به ذرت؛ ترکیب بین کارخانهها متغیر است.
مشاهده جزئیاتبرای تکمیل خانواده وارد شده اما تا دریافت آنالیز و صفحه مستقل بهصورت provisional باقی میماند.
مشاهده جزئیاتپرس سرد/گرم؛ باپوست و بدونپوست
منبع پروتئین و فیبر با ماتریسی که به میزان پوست، روغن باقیمانده و شدت فرآوری وابسته است.


کنجاله آفتابگردان محصول جانبی روغنکشی دانه آفتابگردان است و بسته به میزان پوستگیری، روش روغنکشی و مقدار روغن باقیمانده، میتواند از یک کنجاله نسبتاً پرفیبر تا یک منبع پروتئینی متراکمتر تغییر کند. ما این محصول را بهعنوان یک نهاده پروتئینی–فیبری برای استفاده در جیره دام، طیور و در فرمولهای منتخب آبزیان عرضه میکنیم.
محصول فعلی پاکدان با پروتئین خام ۲۲ درصد، انرژی قابل متابولیسم ۲۷۰۰ کیلوکالری و ماده خشک ۹۰ درصد معرفی شده است. این اعداد مشخصات محصول پاکدان هستند و نباید با اعداد بالاتر کنجالههای پوستگیریشده یا کنجالههای مرجع خارجی یکی در نظر گرفته شوند.
محصول فعلی بهصورت آسیابشده با توری ۳ میلیمتر، خشکشده مکانیزه و در کیسههای ۳۵ کیلوگرمی عرضه میشود. موجودی محصول طبق اطلاعات فعلی صفحه پاکدان در تمام فصول اعلام شده است.
محصول پاکدان با پروتئین ۲۲٪ و ماده خشک ۹۰٪ در صفحه فعلی معرفی شده؛ برای RDP/RUP و فیبر باید آنالیز همان بچ مبنا باشد.
کنجاله آفتابگردان پس از استخراج روغن از دانه آفتابگردان تولید میشود. سه متغیر اصلی کیفیت آن را تعیین میکنند: مقدار پوست باقیمانده، روش استخراج روغن و مقدار روغن باقیمانده. پوستگیری، فیبر را کاهش و غلظت پروتئین را افزایش میدهد. استخراج با حلال معمولاً روغن باقیمانده را کمتر میکند؛ پرس مکانیکی میتواند کنجالهای با روغن بیشتر و انرژی بالاتر ایجاد کند.
به همین دلیل «کنجاله آفتابگردان» یک ماده با آنالیز ثابت جهانی نیست. نوع پرپوست میتواند پروتئین پایینتر و فیبر بیشتری داشته باشد، در حالی که انواع پوستگیریشده ممکن است پروتئین خام بهمراتب بالاتری نشان دهند.
بنابراین در محصول استاندارد پاکدان، مزیت پروتئینی را بر «تأمین پروتئین گیاهی همراه فیبر» بنا میکنیم، نه بر ادعای عمومی RUP بالا.
کنجاله آفتابگردان از نظر متیونین و اسیدهای آمینه گوگرددار مزیت نسبی دارد، ولی لیزین آن بهطور معمول از کنجاله سویا پایینتر است. این تفاوت در طیور، خوک و آبزیان مهمتر از نشخوارکنندگان است. در فرمولهای تکمعدهای باید لیزین قابل هضم، متیونین+سیستئین و نسبت اسیدهای آمینه به انرژی کنترل شود.
هرچه سهم پوست بیشتر باشد، NDF، ADF و لیگنین افزایش و تراکم انرژی کاهش مییابد. بنابراین مقایسه کنجاله آفتابگردان با سویا فقط بر اساس درصد پروتئین ناقص است. در یک فرمول اقتصادی باید اثر آن بر حجم جیره، مصرف ماده خشک و تراکم انرژی نیز دیده شود.
منابع مرجع، کنجاله آفتابگردان را دارای فسفر قابل توجه و مقادیری از پتاسیم، منیزیم، روی، منگنز، مس و سلنیوم توصیف میکنند. بخش قابل توجهی از فسفر میتواند به شکل فیتات باشد؛ بنابراین «فسفر کل» با «فسفر قابل دسترس/قابل هضم» یکسان نیست.
اعداد بالا از صفحه محصول پاکدان استخراج شدهاند. برای انتشار بهعنوان تضمین بچ، بهتر است با COA آزمایشگاهی دورهای پشتیبانی شوند.
منابعی که در صفحه قدیمی جمعآوری شدهاند برای انواع مختلف کنجاله آفتابگردان، پروتئین خام تقریباً ۲۸ تا ۴۰ درصد و فیبر خام حدود ۱۸ تا ۲۶ درصد گزارش میکنند. این اعداد عمدتاً مربوط به کنجالههای استانداردتر و پوستگیریشدهتر هستند و نباید بهعنوان آنالیز محصول ۲۲٪ پاکدان نمایش داده شوند. پروتئین ۲۲٪ میتواند با سهم پوست بیشتر، فرآیند متفاوت یا مشخصات تجاری متفاوت مرتبط باشد؛ تشخیص قطعی نیازمند آنالیز NDF/ADF، خاکستر و چربی محصول است.
محصول جانبی روغنکشی دانه آفتابگردان؛ مشخصات نهایی تابع پوستگیری، روش روغنکشی و روغن باقیمانده است.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 22 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2700 | kcal/kg |
| ماده خشک | 90 | % |
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | حدود 28 تا 40 | % DM |
| فیبر خام | حدود 18 تا 26 | % DM |
| کلسیم | حدود 0.35 تا 0.41 | % |
| فسفر کل | حدود 0.90 تا 1.16 | % |
کنجاله آفتابگردان خوراک کامل نیست و مقدار مصرف آن باید بر اساس آنالیز واقعی بچ، نوع دام، کیفیت علوفه، سطح تولید، پروتئین قابل متابولیسم، انرژی، NDF و هزینه جیره تعیین شود.
این مقادیر، راهنمای فعلی محصول پاکدان هستند و «حداکثر علمی برای همه انواع کنجاله آفتابگردان» محسوب نمیشوند. منابع علمی برای کنجالههای با پروتئین و فیبر متفاوت، دامنههای دیگری گزارش کردهاند.
کنجاله آفتابگردان میتواند بخشی از کنجاله سویا، کنجاله پنبهدانه یا سایر منابع پروتئینی را جابهجا کند؛ به شرط آنکه جیره از نظر پروتئین، انرژی، NDF، مواد معدنی و پروتئین قابل متابولیسم مجدداً بالانس شود. در گاو شیری پرتولید، توجه به RDP/RUP ضروری است؛ کنجاله آفتابگردان معمولی را نباید بدون آنالیز، پروتئین عبوری تلقی کرد.
در جیرههای پرواری، فیبر بالاتر محصول میتواند بخشی از فضای فیبری جیره را اشغال کند. این موضوع در فرمولهایی که همزمان غلات و علوفه محدود میشوند مزیت بالقوه دارد، اما جایگزینی مستقیم کیلویی بدون محاسبه انرژی و NDF توصیه نمیشود.
محدودیت اصلی، فیبر و تراکم انرژی پایینتر و همچنین لیزین کمتر نسبت به کنجاله سویا است. در صورت استفاده در سطوح بالاتر باید انرژی، لیزین قابل هضم، متیونین+سیستئین و حجم خوراک کنترل شود. کنجالههای پوستگیریشده و کمفیبر قابلیت استفاده بالاتری نسبت به نوع پرپوست دارند.
مطالعات کنترلشده نشان دادهاند که با فرمولاسیون ایزوکالریک و ایزوآمینواسیدی، جایگزینی بخشی از پروتئین سویا با کنجاله آفتابگردان ممکن است بدون افت عملکرد انجام شود؛ اما نتیجه به کیفیت کنجاله و بالانس جیره وابسته است.
کاربرد باید گونهمحور باشد. در تیلاپیا، مطالعاتی وجود دارد که جایگزینی محدود بخشی از پروتئین پودر ماهی با کنجاله آفتابگردان را قابل قبول نشان میدهد، در حالی که افزایش بیش از حد میتواند بهدلیل فیبر و محدودیت اسیدهای آمینه رشد را کاهش دهد. برای ماهیان گوشتخوار و میگو، سطح مصرف باید محافظهکارانهتر و بر پایه فرمول دقیق اسیدآمینه و قابلیت هضم تعیین شود.
فرآوریشده / پرس گرم
پروتئین، انرژی و چربی باقیمانده در یک ماده؛ آفلاتوکسین شاخص بحرانی خرید است.


کنجاله بادامزمینی محصول جانبی روغنکشی بادامزمینی است؛ اما همه محصولاتی که در بازار با این نام عرضه میشوند یکسان نیستند. مقدار پوسته، روش روغنکشی، میزان روغن باقیمانده، درجه پوستگیری و حتی ترکیب مواد جانبی میتواند پروتئین، فیبر، چربی و انرژی را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
محصول فعلی پاکدان در صفحه رسمی با پروتئین خام ۲۲ درصد، انرژی قابل متابولیسم ۲۸۰۰ کیلوکالری بر کیلوگرم، چربی ۸ درصد و فیبر ۱۴٫۱ درصد معرفی شده است. این مشخصات با کنجالههای کلاسیکِ روغنکشیشده و پوستگیریشده که در منابع علمی اغلب پروتئین حدود ۴۵ تا بیش از ۵۰ درصد دارند متفاوت است. به همین دلیل در این کاتالوگ، دادههای محصول پاکدان را از دادههای مرجع علمی جدا نگه میداریم.
این محصول را بهتر است یک نهاده پروتئینی–انرژیزا با چربی و فیبر قابل توجه در نظر گرفت، نه جایگزین یکبهیک کنجاله سویای ۴۴ تا ۴۸ درصد پروتئین. مزیت آن زمانی روشن میشود که قیمت جیره بر اساس هزینه هر واحد پروتئین، انرژی، چربی و فیبر محاسبه شود.
این درصدها راهنمای فعلی محصول پاکدان هستند، نه سقف علمی عمومی برای همه انواع کنجاله بادامزمینی. مقدار نهایی باید با آنالیز بچ و فرمول کامل جیره تعیین شود.
صفحه فعلی محصول، عرضه پودری یکنواخت، خشکشدن مکانیزه و بستهبندی ۳۵ کیلوگرمی را ذکر میکند. برای تثبیت مشخصات تجاری، بهتر است رطوبت، خاکستر، NDF/ADF، آفلاتوکسین و پروفایل اسیدهای آمینه نیز به COA دورهای افزوده شوند.
صفحه فعلی پاکدان CP=22%، ME=2800، چربی 8% و فیبر 14.1% را اعلام میکند؛ این محصول با کنجاله استاندارد 45–50% پروتئین یکسان نیست.
کنجاله بادامزمینی پس از استخراج روغن از دانه بادامزمینی تولید میشود. دو مسیر اصلی فرآوری وجود دارد: پرس مکانیکی و استخراج با حلال. در پرس مکانیکی معمولاً روغن باقیمانده بیشتر است و محصول انرژی بیشتری دارد. در استخراج حلال، چربی باقیمانده کمتر و درصد پروتئین نسبی بالاتر میشود.
وجود پوسته خارجی نیز عامل بسیار مهمی است. هرچه سهم پوسته بیشتر باشد، فیبر افزایش و غلظت پروتئین و انرژی قابل استفاده کاهش مییابد. بنابراین نام «کنجاله بادامزمینی» بهتنهایی برای فرمولاسیون کافی نیست.
آنالیز فعلی پاکدان:
در مقاله قدیمی همان صفحه، جدولهای مرجع برای بعضی کنجالههای بادامزمینی پوستگیریشده یا استاندارد، پروتئین بیش از ۵۰٪ ماده خشک گزارش میکنند. این اختلاف بزرگ نشان میدهد محصول پاکدان باید بهعنوان یک فرآورده تجاری مشخص با آنالیز مستقل معرفی شود و دادههای Feedipedia یا مطالعات دانشگاهی نباید بهعنوان آنالیز تضمینی محصول نمایش داده شوند.
کنجاله بادامزمینی از نظر آرژنین غنی است، اما در مقایسه با کنجاله سویا معمولاً لیزین پایینتری دارد و در بسیاری از جیرههای طیور، متیونین و/یا ترئونین نیز میتوانند محدودکننده شوند. متن قدیمی صفحه یک تناقض آشکار داشت: ابتدا لیزین و ترئونین را «بیشتر از سویا» معرفی میکرد، اما همان پاراگراف لیزین کنجاله بادامزمینی را حدود ۱٫۸٪ و سویا را حدود ۳٪ ذکر میکرد. نسخه جدید این ادعا را اصلاح میکند.
در جیره تکمعدهای، مقایسه باید بر اساس اسیدآمینه قابل هضم انجام شود، نه فقط درصد پروتئین خام.
کنجاله بادامزمینی استاندارد قابلیت هضم خوبی دارد و پروتئین آن معمولاً تجزیهپذیری شکمبهای بالایی دارد. بنابراین استفاده در گاو شیری باید همراه با کنترل پروتئین قابل متابولیسم باشد. اگر محصولی با ادعای RUP بالا عرضه شود، لازم است فرآوری محافظتی و مقدار RUP آن با روش معتبر اندازهگیری شود.
۸٪ چربی در محصول پاکدان یک تفاوت مهم با بسیاری از کنجالههای حلالی کمچربی است. این چربی میتواند ارزش انرژی را افزایش دهد، اما در جیره نشخوارکنندگان باید سهم چربی کل و اسیدهای چرب غیراشباع کنترل شود. همچنین با چربی بالاتر، کیفیت انبار و اکسیداسیون اهمیت بیشتری پیدا میکند.
فیبر ۱۴٫۱٪ محصول پاکدان نشان میدهد این فرآورده احتمالاً نسبت به کنجالههای پوستگیریشده کلاسیک سهم فیبری بیشتری دارد. برای شناخت دقیقتر، افزودن NDF، ADF و لیگنین به آنالیز محصول توصیه میشود.
بادامزمینی از مواد اولیه پرریسک از نظر آلودگی به Aspergillus و آفلاتوکسین است. آلودگی میتواند قبل از برداشت، هنگام خشککردن یا در انبار ایجاد شود. در محصول خوراک دام، کنترل فقط با ظاهر یا بو کافی نیست و آزمایش AFB1/آفلاتوکسین کل باید در برنامه کنترل کیفیت تعریف شود.
در گاو شیری اهمیت بیشتر است، زیرا بخشی از AFB1 مصرفشده میتواند به AFM1 تبدیل و وارد شیر شود. در طیور، آفلاتوکسین میتواند رشد، ضریب تبدیل، سلامت کبد و ایمنی را مختل کند.
برای جلوگیری از اشتباه با کنجالههای ۴۵ تا ۵۵٪ پروتئین، عنوان تجاری دقیقتر میتواند «کنجاله بادامزمینی فرآوریشده ۲۲٪ پاکدان» باشد؛ مگر اینکه فرمول یا فرآیند محصول در آینده تغییر کند و آنالیز جدید تثبیت شود.
فرآورده حاصل از روغنکشی/فرآوری بادامزمینی؛ ارزش نهایی تابع سهم پوسته، روش استخراج و روغن باقیمانده است.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 22 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2800 | kcal/kg |
| چربی خام | 8 | % |
| فیبر | 14.1 | % |
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین کنجالههای استاندارد روغنکشی | تقریباً 45 تا 55 | % DM |
| لیزین در پروتئین بادامزمینی | کمتر از سویا؛ وابسته به نوع و فرآوری |
کنجاله بادامزمینی خوراک کامل نیست و هیچ درصد مصرفی بدون توجه به ترکیب کل جیره قابل توصیه عمومی نیست. راهنمای زیر برای محصول فعلی پاکدان با آنالیز ۲۲٪ پروتئین، ۸٪ چربی و ۱۴٫۱٪ فیبر نوشته شده است.
مطالعات گاو شیری نشان دادهاند که کنجاله بادامزمینی استاندارد میتواند بخشی یا حتی در برخی آزمایشها تمام کنجاله سویا را در جیرههای دقیقاً بالانسشده جایگزین کند بدون افت تولید شیر یا کارایی میکروبی؛ اما این نتایج متعلق به محصولاتی با آنالیز و فرمول آزمایش مشخص است و نباید مستقیماً به محصول ۲۲٪ تعمیم داده شود.
مطالعات کلاسیک و جدید نشان میدهند محدودیت اسیدهای آمینه در کنجاله بادامزمینی میتواند با فرمولاسیون و مکملسازی کاهش یابد. پژوهشهای جدید روی تخمیر جامد نیز بهبود قابلیت هضم اسیدهای آمینه و کاهش برخی عوامل ضدتغذیهای و AFB1 را گزارش کردهاند. این موضوع نشان میدهد کیفیت فرآوری میتواند ارزش واقعی کنجاله را تغییر دهد.
صفحه قدیمی محصول، کنجاله بادامزمینی را برای آبزیان نیز مطرح میکند. در گونههای مختلف پاسخ یکسان نیست. یک آزمایش در گروپر هیبرید نشان داد جایگزینی بخشی از پودر ماهی با بادامزمینی در سطوح متوسط میتواند بدون افت رشد باشد، اما سطوح بالاتر میتواند میکروبیوتای روده و شاخصهای ایمنی را تغییر دهد. بنابراین برای آبزیان سطح ثابت عمومی پیشنهاد نمیشود.
متیونین نسبی بالا و پروتئین متراکم
برای جیرههایی که تنوع منبع پروتئین و مکملکردن نسبی متیونین سویا مهم است.


کنجاله کنجد محصول جانبی روغنگیری کنجد است و در صفحه مستقل پاکدان بهعنوان محصول پرس سرد با پروتئین ۳۷٪ معرفی شده است. مزیت تغذیهای مهم آن، تراکم پروتئین و سهم مناسب اسیدهای آمینه گوگرددار، بهویژه متیونین، نسبت به بسیاری از کنجالههای گیاهی است. این ویژگی میتواند در کنار سویا به متنوعکردن پروفایل اسیدآمینه کمک کند، اما لیزین همچنان باید بهطور مستقل بالانس شود.
کنجاله کنجد میتواند کلسیم و فسفر قابل توجهی داشته باشد، ولی بخشی از فسفر در ساختار فیتات قرار میگیرد. به همین دلیل در طیور، سطح Ca، available/digestible P و استفاده از فیتاز باید همراه سطح کنجاله بازبینی شود.
صفحه مستقل پاکدان پروتئین ۳۷٪، ME=2900 و DM=94% را اعلام میکند. استفاده باید بر اساس لیزین، فیتات، مواد معدنی و چربی واقعی بچ بالانس شود.
ماتریس نهایی تابع پوست، استخراج روغن و روغن باقیمانده است.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 37 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2900 | kcal/kg |
| ماده خشک | 94 | % |
صفحه فعلی پاکدان برای گاو شیری پرتولید تا حدود یکسوم، برای گاو شیری متوسط/پرواری تا یکچهارم، و برای بز/گوسفند تا حدود ۴۰٪ جایگزینی کنجاله سویا را بهصورت تجاری پیشنهاد کرده است. این اعداد درصد جایگزینی سویا هستند، نه درصد قطعی کل جیره. در نسخه جدید توصیه میشود مقدار دقیق با CP، MP، RDP/RUP، لیزین و کل چربی جیره محاسبه شود.
در طیور، داده پژوهشی وجود دارد ولی سطح مصرف باید با SID Lys/Met/Thr، Ca/P و فیتاز تعیین شود.
مکمل کممصرف با روغن باقیمانده
محصول پرس سرد با کاربرد مکملی؛ ادعاهای سلامتمحور باید از آنالیز و شواهد تفکیک شوند.


این محصول از باقیمانده تخمه کدو پس از روغنگیری پرس سرد به دست میآید. صفحه پاکدان آن را بیشتر بهعنوان مکمل کممصرف معرفی میکند تا جایگزین حجیم سویا. وجود روغن باقیمانده، فیبر، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی میتواند ارزش مکملی ایجاد کند، اما ماتریس تغذیهای آن نسبت به سویا و کنجالههای استاندارد داده صنعتی کمتری دارد.
در نسخه جدید، ادعای قدیمی «انگلزدا» بهعنوان اثر تضمینی حذف شده است. برخی ترکیبات دانه کدو موضوع مطالعات زیستفعال هستند، اما تبدیل این موضوع به ادعای درمان یا کنترل انگل در خوراک تجاری نیازمند داده اختصاصی محصول و گونه است.
صفحه پاکدان CP=15%، ME=2400 و DM=92% را اعلام میکند و مصرف 5% نشخوارکنندگان و 3% طیور/پت را ذکر میکند.
ترکیب تابع نوع تخمه، پوست و راندمان روغنگیری است.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 15 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2400 | kcal/kg |
| ماده خشک | 92 | % |
صفحه فعلی تا ۵٪ برای نشخوارکنندگان و ۳٪ برای طیور و پت را ذکر میکند. این مقادیر بهعنوان راهنمای تاریخی نگهداری شدهاند و در فرمول نهایی باید بر اساس چربی، فیبر، انرژی و هدف مکملی بازبینی شوند.
فیبر و مانان بالا با عطر و چربی باقیمانده
مادهای خوشعطر با کاربرد مکملی؛ در تکمعدهایها β-mannan و فیبر باید در ماتریس دیده شود.


کنجاله نارگیل یا copra meal محصول جانبی برداشت روغن از مغز نارگیل است. نسخه پاکدان بهصورت پرس سرد و بدون پوست معرفی شده و بر عطر و نقش خوشخوراککنندگی تأکید دارد. از دید فرمولاسیون، ارزش اصلی این ماده ترکیبی از فیبر، پروتئین متوسط و چربی باقیمانده است.
نقطه فنی مهم copra meal، محتوای بالای مانان و سایر NSPهاست. در طیور، این ترکیبات میتوانند قابلیت استفاده انرژی را محدود کنند و سطح مصرف یا استفاده از β-mannanase باید بر مبنای داده محصول بررسی شود.
صفحه پاکدان CP=19%، ME=2700 و DM=96% را اعلام میکند و مصرف 5% در نشخوارکنندگان و 3% در طیور/پت را ذکر میکند.
copra meal/press cake؛ روغن باقیمانده و β-mannan تابع فرآوری است.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 19 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2700 | kcal/kg |
| ماده خشک | 96 | % |
صفحه پاکدان تا ۵٪ در نشخوارکنندگان و ۳٪ در پت/طیور را پیشنهاد میکند. این سطح محافظهکارانه برای محصول فعلی قابل نگهداری است تا زمانی که ماتریس کامل NDF، چربی و مانان و آزمون عملکردی داخلی در دسترس باشد.
پرس سرد با روغن باقیمانده
منبع پروتئین و انرژی که باید از کنجاله کانولای استخراج حلالی استاندارد تفکیک شود.


صفحه پاکدان این محصول را با عنوان «کنجاله کانولا پرس سرد» معرفی میکند. از نظر فنی، بهتر است واژه presscake نیز کنار نام باشد، چون محصول پرس مکانیکی با کنجاله استخراج حلالی استاندارد که معمولاً پروتئین بالاتری دارد یکسان نیست.
در نشخوارکنندگان، canola meal منبع پروتئینی بسیار شناختهشدهای است و مطالعات گاو شیری پاسخهای رقابتی یا مثبت نسبت به منابع پروتئینی دیگر نشان دادهاند؛ با این حال این شواهد غالباً مربوط به canola meal استاندارد است و باید با احتیاط به پرسکیک ۱۹٪ پاکدان تعمیم داده شود.
صفحه پاکدان CP=19%، ME=2700 و DM=96% را اعلام میکند. این عدد CP پایینتر از کنجاله کانولای حلالی معمول است و با ماهیت press cake سازگارتر است.
presscake با روغن باقیمانده؛ باید از solvent-extracted canola meal تفکیک شود.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 19 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2700 | kcal/kg |
| ماده خشک | 96 | % |
صفحه فعلی تا ۵٪ برای نشخوارکنندگان و ۳٪ برای پت/طیور را نوشته است. این سطح برای presscake فعلی بهعنوان نقطه شروع تجاری حفظ میشود؛ هر افزایش سطح باید با چربی کل، گلوکوزینولات و ماتریس انرژی/پروتئین محصول بررسی شود.
صفحه قدیمی برای آبزیان نیز درصدهای بالاتری از canola meal مطالعاتی ذکر کرده است؛ این داده به کنجاله استاندارد پژوهشی مربوط است و بهعنوان نرخ تضمینی محصول پرس سرد منتشر نمیشود.
محصول خشک تخمیر ذرت
پروتئین، چربی و فیبر در کنار کاهش شدید نشاسته نسبت به ذرت؛ ترکیب بین کارخانهها متغیر است.


عبارت قدیمی «بدون نشاسته» اصلاح شده است: DDGS نسبت به ذرت نشاسته بسیار کمتری دارد، اما بسته به فرآیند نشاسته باقیمانده میتواند وجود داشته باشد. همچنین CP=22% محصول پاکدان از بسیاری DDGSهای متداول پایینتر است؛ بنابراین ماتریس همین محصول باید مبنا باشد.
صفحه پاکدان CP=22%، ME=2900 و DM=90% را اعلام میکند و سطوح مصرف بالایی برای نشخوارکنندگان ذکر کرده است؛ این اعداد باید با آنالیز بچ و سولفور/مایکوتوکسین کنترل شوند.
باقیمانده خشکشده تخمیر ذرت پس از برداشت بخش عمده نشاسته برای تولید الکل.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | 22 | % |
| انرژی قابل متابولیسم | 2900 | kcal/kg |
| ماده خشک | 90 | % |
صفحه پاکدان: گاو شیری پرتولید تا 30% کنسانتره، شیری متوسط تا 35% کنسانتره، پرواری تا 40% کنسانتره، گوسفند/بز تا 25% کنسانتره، طیور تا 15%، شترمرغ 20% و آبزیان 10%.
این اعداد بهعنوان حدود تاریخی صفحه ثبت میشوند و نسخه جدید آنها را سقف عمومی نمیداند. در نشخوارکننده کل سولفور، چربی، NDF و اسیدهای آمینه و در طیور SID AA و ME باید محدودیت نهایی را تعیین کنند.
عضو صفحه مادر؛ بدون صفحه مستقل فعال
برای تکمیل خانواده وارد شده اما تا دریافت آنالیز و صفحه مستقل بهصورت provisional باقی میماند.


کنجاله کتان در صفحه مادر «کنجالههای خاص» بهعنوان محصول پرس سرد فهرست شده است، اما در بررسی فعلی صفحه مستقل قابل اتکایی برای آن پیدا نشد. به همین دلیل این عضو در خانواده حفظ شده ولی وضعیت آن پیشنویس/نیازمند تکمیل آنالیز است.
از نظر عمومی، فرآوردههای کتان میتوانند پروتئین، فیبر و روغن باقیمانده داشته باشند، اما مقدار آنها به نوع دانه و راندمان پرس وابسته است. وجود ترکیبات سیانوژنیک و کیفیت فرآوری نیز باید کنترل شود.
صفحه مادر کنجاله کتان پرس سرد را در فهرست محصولات نام میبرد، اما صفحه مستقل فعال و آنالیز قابل اتکایی برای محصول فعلی پیدا نشد؛ بنابراین هیچ عدد تضمینی منتشر نمیشود.
عضو فهرست صفحه مادر؛ مشخصات محصول باید تثبیت شود.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| پروتئین خام | نیازمند COA | |
| چربی خام | نیازمند COA | |
| NDF/ADF | نیازمند COA | |
| ماده خشک | نیازمند COA |
تا زمان تثبیت ماتریس محصول، درصد مصرف عمومی برای کاتالوگ اعلام نمیشود. محصول باید ابتدا در جیره با مقادیر محافظهکارانه و با کنترل کل چربی و عوامل ضدتغذیهای ارزیابی شود.
انتخاب نهایی باید بر اساس آنالیز خوراک، نیاز دام، فضای جیره و هزینه تمامشده انجام شود.
در داده فعلی صفحات پاکدان، کنجاله کنجد با ۳۷٪ پروتئین متراکمترین عضو دارای صفحه مستقل در این خانواده است. آفتابگردان و بادامزمینی پاکدان در صفحات فعلی هر دو حدود ۲۲٪ پروتئین اعلام شدهاند و DDGS نیز ۲۲٪ گزارش شده است. این اعداد مربوط به محصولات مشخص پاکداناند و نباید با جداول عمومی کنجالههای استخراج حلالی استاندارد جایگزین شوند.
بادامزمینی و برخی پرسکیکهای سرد میتوانند روغن باقیمانده قابل توجهی داشته باشند. مقدار واقعی چربی باید در COA بچ اندازهگیری شود. در نشخوارکنندگان نیز افزایش کل چربی جیره محدودیت دارد و نوع اسید چرب اهمیت دارد.
DDGS میتواند بخشی از پروتئین و انرژی را بدون اتکا به نشاسته غلات تأمین کند، اما «بدون نشاسته» عبارت دقیقی نیست؛ DDGS میتواند نشاسته باقیمانده داشته باشد و ترکیب آن بین کارخانهها متغیر است.
فیبر و NSP عامل تعیینکننده است. کنجد، DDGS، کانولا، نارگیل و آفتابگردان هر کدام ممکن است در سطوح مناسب قابل استفاده باشند، ولی سطح مصرف باید بر پایه انرژی قابل متابولیسم، SID amino acids، فیبر، آنزیمهای مکمل و سن پرنده تعیین شود.
پروتئین خام به تنهایی کافی نیست. قابلیت هضم پروتئین/اسیدآمینه، فیبر، عوامل ضدتغذیهای، خوشخوراکی و گونه آبزی تعیینکنندهاند. داده صفحه قدیمی برای کانولا و DDGS بهعنوان سرنخ نگهداری شده، اما درصدهای عمومی بهعنوان تضمین عملکرد منتشر نمیشوند.
مهمترین دستورهای اجرایی پیش از ورود به جزئیات فنی محصول در دسترس مصرفکننده قرار گرفتهاند.
اعداد موجود در صفحات قدیمی پاکدان در فایلهای هر محصول ثبت شدهاند، اما در کاتالوگ جدید بهعنوان نقطه شروع تاریخی/تجاری در نظر گرفته میشوند. سطح مناسب باید با آنالیز واقعی بچ، گونه، سن، تولید، کیفیت علوفه، کل چربی، NDF، اسیدهای آمینه و قیمت نسبی تعیین شود.
پرسکیکهای با روغن باقیمانده میتوانند رفتار متفاوتی در آسیاب، انتقال و پلت داشته باشند. دمای محصول، کلوخهشدن، پایداری اکسیداتیو و یکنواختی ذرات باید در QC کارخانه کنترل شود.
آب فقط هنگام ساخت همان وعده و بهصورت پاششی اضافه شود.
فیدر میکسر یا TMR اولویت دارد؛ برای سایر دستگاهها طول علوفه و ترتیب بارگیری باید تغییر کند.
بهترین انتخاب برای مخلوطکردن کامل کنسانتره با کاه و یونجه و کاهش انتخابگری دام.
این دستگاه فیدر میکسر TMR نیست و برای علوفه بلند طراحی نشده است؛ علوفه باید کوتاه و کاملاً باز باشد.
برای مواد پودری و غلات مناسبتر است؛ با علوفه کوتاه و بارگیری لایهای میتوان این جیره را مخلوط کرد.
در واحدهای کوچک، اجزا را لایهلایه روی سطح تمیز پخش و از دو جهت چند بار زیرورو کنید.
تصویر اصلی، نماهای نزدیک و ویدئوهای آموزشی محصول را در این بخش مشاهده کنید.

شاخصهای تغذیهای خانواده و محصولات بهصورت گروهبندیشده نمایش داده میشوند.
| شاخص | مقدار | واحد |
|---|---|---|
| کنجاله آفتابگردان پاکدان | CP 22 | ME 2700 | DM 90 | |
| کنجاله بادامزمینی پاکدان | CP 22 | ME 2800 | DM — | |
| کنجاله کنجد پرس سرد | CP 37 | ME 2900 | DM 94 | |
| کنجاله تخمه کدو پرس سرد | CP 15 | ME 2400 | DM 92 | |
| کنجاله نارگیل پرس سرد | CP 19 | ME 2700 | DM 96 | |
| کنجاله کانولا پرس سرد | CP 19 | ME 2700 | DM 96 | |
| کنجاله ذرت تخمیری پاکدان (DDGS) | CP 22 | ME 2900 | DM 90 | |
| کنجاله کتان پرس سرد | CP نیازمند COA | ME — | DM نیازمند COA |
مطالب تکمیلی برای درک بهتر محصول، تفسیر آنالیز و انتخاب دقیقتر.
کنجاله یا press cake باقیماندهای است که پس از برداشت بخشی از روغن یا سایر اجزای دانه ایجاد میشود. اگر استخراج مکانیکی باشد، روغن باقیمانده معمولاً بیشتر است؛ اگر استخراج حلالی باشد، روغن کمتر و سهم نسبی پروتئین بیشتر میشود. پوستگیری نیز میتواند فیبر را کاهش و تراکم پروتئین را افزایش دهد. بنابراین حتی دو محصول با نام «کنجاله آفتابگردان» میتوانند از نظر انرژی، پروتئین و فیبر بسیار متفاوت باشند.
پرس سرد الزاماً به معنی «بهتر بودن تغذیهای» نیست؛ مزیت آن حفظ بخشی از روغن و کاهش شدت حرارت است، اما همین روغن باقیمانده میتواند اکسیداسیون و محدودیت کل چربی جیره را مطرح کند. پرس گرم میتواند استخراج را بهبود دهد و رفتار پروتئین را تغییر دهد، ولی حرارت شدید یا طولانی خطر آسیب حرارتی اسیدهای آمینه را بالا میبرد. بنابراین شاخص واقعی کیفیت، آنالیز محصول و کنترل فرآیند است.
کنجاله سویا بهدلیل پروتئین و لیزین بالا مرجع مهمی است، اما هر کنجاله خاص میتواند مزیت متفاوتی داشته باشد. کنجد و آفتابگردان میتوانند متیونین نسبی بیشتری داشته باشند؛ کانولا در جیره گاو شیری منبع پروتئینی شناختهشدهای است؛ DDGS همزمان پروتئین و انرژی غیرنشاستهای قابل توجهی میدهد؛ و بادامزمینی میتواند روغن باقیمانده و آرژنین بالاتری داشته باشد. فرمولاتور باید این مزایا را همراه با نقاط ضعف آنها قیمتگذاری کند.
فیبر بالاتر همیشه مزیت نیست. در نشخوارکننده، بخشی از NDF کنجاله میتواند به ماتریس فیبری کمک کند، اما لیگنین بالا ارزش انرژی را پایین میآورد و فیبر آسیابشده کنجاله جایگزین کامل فیبر مؤثر علوفه نیست. در طیور و آبزیان، افزایش NSP و فیبر معمولاً محدودیت جدیتری برای سطح مصرف ایجاد میکند.
تعادل بین RDP و RUP در گاو شیری و پرواری مهم است. RDP خوراک میکروبهای شکمبه است و RUP پس از عبور از شکمبه به هضم رودهای میرسد. حرارت میتواند RUP را افزایش دهد، اما اگر پروتئین بیش از حد حرارت ببیند، هضم رودهای و دسترسی لیزین کاهش مییابد. برای همین، ارزشگذاری RUP باید بر اساس داده واقعی فرآیند باشد.
هیچ «بهترین کنجاله» مطلقی وجود ندارد. بهترین انتخاب، کنجالهای است که در جیره مشخص و با قیمت روز، کمبود واقعی پروتئین/انرژی/اسیدآمینه را با کمترین هزینه اصلاح کند و محدودیت فیبر، چربی، عوامل ضدتغذیهای و کنترل کیفیت آن قابل مدیریت باشد.
در حال بررسی وضعیت…
گفتگوی مهمان فقط موقت است و در دیتابیس یا فایل ذخیره نمیشود.