مصرف روغن؛ کمککار مرغدار در روزهای گرم
گرمای هوا همیشه یکی از دردسرهای اصلی مرغداری است. وقتی دما بالا میرود، مرغ و جوجه **کمتر دان میخورند**، **رشد و تولید پایین میآید**، **ضریب تبدیل بدتر میشود** و گاهی **تلفات هم بالا میرود**.
در این شرایط، یکی از راهکارهای خوب در تنظیم جیره، استفاده از **روغن خام سویا** است.
## چرا روغن خام سویا در گرما کمک میکند؟
موضوع فقط این نیست که روغن انرژی بالایی دارد؛ نکته مهمتر این است که **هضم و متابولیسم چربی، گرمای کمتری در بدن پرنده تولید میکند**.
به طور تقریبی:
– **پروتئینها** حدود **30 درصد** از انرژیشان را به صورت گرما از دست میدهند.
– **کربوهیدراتها** حدود **14 درصد** انرژی را به شکل گرما آزاد میکنند.
– **چربیها** فقط حدود **9 درصد** انرژی را به صورت گرما تولید میکنند.
یعنی وقتی بخشی از انرژی جیره از نشاسته و سایر کربوهیدراتها به روغن منتقل میشود، **حرارت متابولیکی داخل بدن کمتر میشود** و پرنده در هوای گرم راحتتر میتواند شرایط را تحمل کند.
از طرف دیگر، روغن سویا انرژی خیلی بالایی دارد؛ چیزی حدود **8800 تا 9000 کیلوکالری انرژی قابل متابولیسم در هر کیلوگرم**.
برای مقایسه، انرژی کربوهیدراتها خیلی کمتر است. به همین دلیل، وقتی پرنده در گرما دان کمتری میخورد، وجود روغن در جیره کمک میکند که با همان مصرف کمتر، انرژی مورد نیازش را بهتر تأمین کند.
روغن خام سویا فقط یک منبع انرژی نیست. این روغن:
-منبع خوب اسید لینولئیک است که برای طیور ضروری است.
– به جذب بهتر ویتامینهای **A، D، E و K** کمک میکند.
– میتواند تا حدی باعث **بهبود هضم و استفاده بهتر از مواد مغذی** شود.
– در شرایط گرما، به حفظ بهتر **رشد، تولید و کیفیت لاشه یا تخممرغ** کمک میکند.
—
# مقدار مصرف پیشنهادی در جوجه گوشتی
## دوره استارتر
از حدود **2.5 تا 3.5 درصد** جیره
بهتر است مصرف از سطح پایینتر شروع شود و بهتدریج بالا برود تا دستگاه گوارش جوجه به چربی عادت کند.
## دوره گرور
حدود **3.5 تا 4.5 درصد** جیره
در هوای خیلی گرم، بهویژه وقتی دما بالای **30 درجه** میرود، میشود روغن را به سمت سطوح بالاتر برد.
## دوره فینیشر
حدود **4.5 تا 6 درصد** جیره
در تنش گرمایی شدید، این مرحله بیشترین پاسخ را از روغن میگیرد، چون پرنده در این سن به انرژی بیشتری نیاز دارد و افت دانخوری هم بیشتر خودش را نشان میدهد.
—
# مقدار مصرف در مرغ تخمگذار
در مرغ تخمگذار معمولاً **2 تا 3.5 درصد** روغن خام سویا در جیره جواب میدهد.
در گرمای شدید، بسته به شرایط گله و فرمول جیره، میتوان آن را تا حدود **4 درصد** هم بالا برد.
استفاده درست از روغن در تخمگذار میتواند کمک کند به:
– افت کمتر تولید در گرما
– حفظ بهتر وزن تخممرغ
– بهبود کیفیت زرده
– تأمین بهتر انرژی در زمان کاهش مصرف دان
—
# چند نکته عملی که نباید فراموش شود
.
– بهتر است همراه روغن از **آنتیاکسیدان** استفاده شود.
– اگر خوراک پلت است، معمولاً بخشی از روغن را قبل از پلت و بخشی را بعد از پلت اضافه میکنند.
– بالا بردن روغن در جیره باید همراه با **تنظیم بقیه اجزای خوراک** باشد، نه اینکه فقط روغن اضافه شود.
– روغن بهتنهایی معجزه نمیکند؛ در کنار آن، **تهویه خوب، آب خنک، مدیریت داندهی و کنترل استرس گرمایی** هم ضروری است.
—
# جمعبندی
در هوای گرم، پرنده هم کمتر دان میخورد و هم از گرمای داخلی بدن بیشتر اذیت میشود.
اینجاست که روغن خام سویا میتواند کمک بزرگی باشد؛ چون هم **انرژی جیره را بالا میبرد** و هم نسبت به کربوهیدرات و پروتئین **گرمای متابولیکی کمتری تولید میکند**.
به زبان ساده، اگر بخواهیم در تابستان انرژی جیره را بالا ببریم بدون اینکه فشار گرمایی بیشتری به پرنده وارد شود، **روغن خام سویا یکی از بهترین انتخابهاست**.
